ตอนที่ 11 — เงาอดีตและสายธารแห่งธรรม

สายลมเย็นยามเช้าพัดโชยพลิ้วผ่านหมู่ไม้ใหญ่ในป่าอันสงบเงียบ แสงอรุณรำไรสาดส่องลงมาต้องยอดเจดีย์สีทองอร่ามที่ตั้งตระหง่านอยู่กลางอาราม บุปผาตื่นขึ้นมาด้วยความรู้สึกที่ปะปนกันไปทั้งความอ้างว้างและโหยหา ภาพของพระอาจารย์พุทธาฉายชัดอยู่ในมโนสำนึกของเธอตลอดคืนที่ผ่านมา ทุกอิริยาบถ ทุกถ้อยคำ ทุกสายตาที่ท่านมองมา ล้วนฝังลึกอยู่ในห้วงดวงใจอันเปราะบางของเธอ

เช้านี้เธอตั้งใจจะไปช่วยงานที่โรงครัวตามปกติ ‌แต่ทว่าจิตใจกลับไม่สงบเหมือนเคย ความคิดฟุ้งซ่านวนเวียนไม่หยุดหย่อน เธอมองออกไปนอกหน้าต่างกุฏิ เห็นพระภิกษุสงฆ์หลายรูปกำลังออกบิณฑบาต เสียงสวดมนต์แผ่วเบาจากศาลาการเปรียญลอยมาตามลม ราวกับจะช่วยปลอบประโลมจิตใจที่กำลังว้าวุ่นของเธอให้คลายลง

“บุปผา... เป็นอะไรไปหรือลูก” เสียงอ่อนโยนของแม่ชีสมหมายดังขึ้นข้างหลัง ​เธอหันไปมอง เห็นแม่ชีสมหมายยืนอยู่พร้อมรอยยิ้มเปี่ยมเมตตา

“เปล่าค่ะแม่ชี... แค่รู้สึกไม่ค่อยสบายใจนิดหน่อย” บุปผาตอบเสียงแผ่ว พยายามเก็บซ่อนความรู้สึกภายในไว้

แม่ชีสมหมายเดินเข้ามาใกล้ ลูบศีรษะเธอเบาๆ “แม่ชีรู้ว่าลูกกำลังแบกอะไรไว้ในใจ ความรักมันเป็นเรื่องละเอียดอ่อนนะ ‍ยิ่งกับพระสงฆ์ด้วยแล้ว ยิ่งต้องระวังให้มาก”

บุปผาเงยหน้ามองแม่ชีด้วยแววตาตกใจ ไม่คิดว่าแม่ชีจะล่วงรู้ความในใจของเธอได้ถึงเพียงนี้ “แม่ชี... รู้ได้อย่างไรคะ”

“แววตาของลูกมันฟ้องนะบุปผา ดวงตาเป็นหน้าต่างของหัวใจ ใครๆ ก็ดูออก” ‌แม่ชีสมหมายยิ้ม “แต่ไม่ต้องกังวลหรอกลูก ความรู้สึกเหล่านั้นเป็นเรื่องธรรมดาของมนุษย์ทุกคน ไม่มีใครปฏิเสธได้หรอกว่าไม่เคยมีความรัก เพียงแต่เราจะจัดการกับมันอย่างไรต่างหาก”

คำพูดของแม่ชีสมหมายทำให้บุปผารู้สึกโล่งใจขึ้นมาบ้าง เธอพยักหน้าช้าๆ “หนูไม่รู้จะทำอย่างไรดีค่ะแม่ชี หนูพยายามแล้วที่จะหักห้ามใจ ‍แต่ยิ่งห้ามมันก็เหมือนยิ่งรุนแรงขึ้น”

“นั่นเพราะลูกพยายามต่อสู้กับมันต่างหากล่ะบุปผา” แม่ชีสมหมายอธิบาย “ความรู้สึกพวกนี้มันเหมือนกับสายน้ำ ยิ่งเราพยายามกั้นมันไว้ มันก็ยิ่งเอ่อล้นทะลักออกมา แต่ถ้าเราปล่อยให้มันไหลไปตามทางของมัน ไม่ไปยึดติด ไม่ไปปรุงแต่ง ​มันก็จะค่อยๆ สงบลงเอง”

“แล้วหนูจะทำได้อย่างไรคะ” บุปผาถามอย่างสิ้นหวัง

“ลองใช้ธรรมะเป็นเครื่องนำทางสิลูก” แม่ชีสมหมายแนะนำ “พระอาจารย์พุทธาท่านสอนเรื่องการพิจารณาอารมณ์อยู่เสมอไม่ใช่หรือ ลองนำมาใช้กับความรู้สึกของลูกดูสิ สังเกตมัน ไม่ตัดสินมัน ​ไม่ยึดติดกับมัน ปล่อยให้มันเกิดขึ้น ตั้งอยู่ และดับไป เหมือนกับทุกสิ่งในโลกนี้”

คำแนะนำของแม่ชีสมหมายทำให้บุปผาฉุกคิดขึ้นมาได้ เธอพยักหน้าอย่างเข้าใจ “ขอบคุณค่ะแม่ชี หนูจะลองพยายามดู”

หลังจากนั้น ​บุปผาก็ใช้เวลาส่วนใหญ่อยู่กับการทำงานในโรงครัวและเข้าฟังธรรมะที่ศาลาการเปรียญ เธอพยายามปฏิบัติตามคำแนะนำของแม่ชีสมหมาย สังเกตความรู้สึกที่เกิดขึ้นในใจ ไม่ว่าจะเป็นความรัก ความโหยหา ความเจ็บปวด หรือความสุข เธอพยายามมองมันอย่างเป็นกลาง ไม่เข้าไปปรุงแต่ง ไม่เข้าไปยึดติด

วันหนึ่ง ขณะที่เธอกำลังนั่งฟังธรรมะจากพระอาจารย์พุทธาในศาลาการเปรียญ ท่านเทศน์เรื่องความไม่เที่ยงของสรรพสิ่ง และการปล่อยวางจากกิเลสทั้งปวง เสียงของท่านกังวานใส แต่แฝงไว้ด้วยความเมตตาและพลังอันลึกซึ้ง

“...ทุกสิ่งในโลกนี้ล้วนเป็นอนิจจัง ไม่เที่ยงแท้แน่นอน มีการเกิดขึ้น ตั้งอยู่ และดับไป ไม่ว่าจะเป็นรูป รส กลิ่น เสียง สัมผัส หรือแม้กระทั่งความรู้สึกนึกคิดของเราเอง” พระอาจารย์พุทธาหยุดพักเล็กน้อย แล้วมองกวาดสายตาไปยังสาธุชนที่นั่งฟังอยู่ “ความรักก็เช่นกัน มันเป็นเพียงอารมณ์หนึ่งที่เกิดขึ้นในจิตใจ เมื่อเรายึดติดกับมัน เราก็เป็นทุกข์ แต่เมื่อเราปล่อยวางจากมัน เราก็จะพบกับความสงบสุขที่แท้จริง”

คำสอนของท่านเหมือนสายน้ำเย็นที่หลั่งรดลงบนจิตใจที่กำลังร้อนรุ่มของบุปผา เธอรู้สึกเหมือนมีบางอย่างปลดเปลื้องออกจากอก ความหนักอึ้งที่เคยแบกรับไว้เริ่มเบาบางลง เธอเริ่มเข้าใจว่าความรักที่เธอมีต่อพระอาจารย์พุทธานั้น มันไม่ใช่ความรักที่บริสุทธิ์ แต่เป็นความรักที่เจือปนไปด้วยกิเลส ความปรารถนาที่จะครอบครอง ความอยากที่จะให้ท่านมาเป็นของเธอ

เมื่อเธอเริ่มมองเห็นความจริงข้อนี้ ความเจ็บปวดก็เริ่มคลายลง เธอไม่ได้รู้สึกว่าความรักนั้นหายไปไหน เพียงแต่มันเปลี่ยนรูปไป จากความปรารถนาที่จะครอบครอง กลายเป็นความปรารถนาดี ความเคารพ และความปรารถนาที่จะเห็นท่านมีความสุขในเส้นทางธรรมของท่าน

วันเวลาผ่านไป บุปผาใช้ชีวิตอยู่ในอารามอย่างสงบมากขึ้น เธอไม่ได้หลีกเลี่ยงการพบเจอพระอาจารย์พุทธา แต่เมื่อได้พบเจอ เธอก็สามารถมองท่านได้อย่างเป็นธรรมชาติมากขึ้น ไม่มีความรู้สึกร้อนรุ่ม หรือความเจ็บปวดเหมือนเมื่อก่อน เธอสามารถสนทนากับท่านได้อย่างปกติ ถามไถ่เรื่องธรรมะ หรือเรื่องงานต่างๆ ในอาราม

“บุปผา... วันนี้เป็นอย่างไรบ้าง” พระอาจารย์พุทธาทักทายเธอในวันหนึ่ง ขณะที่เธอกำลังกวาดลานวัด

“สบายดีค่ะพระอาจารย์” เธอยิ้มตอบอย่างนอบน้อม “วันนี้หนูได้ช่วยแม่ชีสมหมายจัดดอกไม้ถวายพระพุทธค่ะ”

“ดีแล้ว” ท่านยิ้ม “การทำงานด้วยใจที่บริสุทธิ์ ย่อมนำมาซึ่งความสุขเสมอ”

บุปผามองท่านด้วยความรู้สึกที่เปลี่ยนไป จากความรักที่เคยเจือปนด้วยกิเลส ตอนนี้มันกลายเป็นความเคารพศรัทธาอย่างแท้จริง เธอรู้สึกซาบซึ้งในเมตตาธรรมและคำสอนของท่านที่ช่วยให้เธอได้ค้นพบทางออกของปัญหาในใจ

ในค่ำคืนหนึ่ง ขณะที่เธอนั่งสมาธิอยู่ในกุฏิ ความคิดหนึ่งก็ผุดขึ้นมาในใจ เธอตระหนักได้ว่าตลอดเวลาที่ผ่านมา เธอเอาแต่จมอยู่กับความทุกข์ของตัวเอง โดยลืมไปว่ายังมีอีกหลายชีวิตที่ต้องการความช่วยเหลือ และยังมีอีกหลายสิ่งหลายอย่างที่เธอสามารถทำเพื่อผู้อื่นได้

รุ่งเช้า บุปผาเข้าไปกราบแม่ชีสมหมาย “แม่ชีคะ หนูอยากจะขออนุญาตไปช่วยงานที่โรงพยาบาลสงฆ์ค่ะ”

แม่ชีสมหมายมองเธอด้วยแววตาที่เต็มไปด้วยความเมตตา “ลูกคิดดีแล้วหรือบุปผา งานที่โรงพยาบาลสงฆ์นั้นหนักนะ ต้องดูแลพระภิกษุอาพาธ ต้องมีความอดทนสูง”

“หนูคิดดีแล้วค่ะแม่ชี” บุปผาตอบอย่างหนักแน่น “หนูอยากจะใช้เวลาที่เหลืออยู่ให้เป็นประโยชน์ อยากจะช่วยเหลือผู้อื่นเท่าที่หนูจะทำได้ค่ะ”

แม่ชีสมหมายยิ้มอย่างยินดี “ถ้าอย่างนั้นก็เป็นบุญของลูกแล้ว แม่ชีจะช่วยจัดการเรื่องให้”

การตัดสินใจครั้งนี้เป็นการเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญในชีวิตของบุปผา เธอไม่ได้หนีจากความรู้สึกของตัวเอง แต่เธอเลือกที่จะเผชิญหน้ากับมัน และเปลี่ยนมันให้กลายเป็นพลังในการทำความดี เธอเริ่มเข้าใจแล้วว่าความรักที่แท้จริงนั้นไม่ใช่การครอบครอง แต่คือการให้ การเสียสละ และการปรารถนาดีต่อผู้อื่นโดยไม่หวังสิ่งตอบแทน

ก่อนที่เธอจะเดินทางไปโรงพยาบาลสงฆ์ เธอได้เข้าไปกราบลาพระอาจารย์พุทธา

“พระอาจารย์คะ หนูจะไปช่วยงานที่โรงพยาบาลสงฆ์ค่ะ” เธอกล่าวด้วยความนอบน้อม

พระอาจารย์พุทธามองเธอด้วยแววตาที่เปี่ยมด้วยเมตตา “ดีแล้วบุปผา การช่วยเหลือผู้อื่นเป็นการสร้างบุญกุศลอันยิ่งใหญ่ ขอให้ลูกตั้งใจทำความดี ขอให้ธรรมะคุ้มครองลูก”

บุปผาก้มลงกราบท่านด้วยความเคารพอย่างสุดซึ้ง ในขณะที่เธอกราบลงไปนั้น เธอรู้สึกได้ถึงความสงบเย็นในใจอย่างที่ไม่เคยรู้สึกมาก่อน ความรักที่เคยเป็นไฟสุมทรวง ตอนนี้ได้กลายเป็นสายธารแห่งธรรมที่หล่อเลี้ยงจิตใจของเธอให้ผลิบานอย่างงดงาม

เธอเดินออกมาจากกุฏิของพระอาจารย์พุทธาด้วยรอยยิ้มที่เปี่ยมด้วยความสุขและความหวัง เธอรู้ดีว่าเส้นทางข้างหน้าอาจจะไม่ง่าย แต่เธอก็พร้อมที่จะเผชิญหน้ากับทุกสิ่งด้วยใจที่เข้มแข็งและเปี่ยมด้วยธรรมะ เธอพร้อมแล้วที่จะก้าวเดินไปบนเส้นทางแห่งการให้และการเสียสละ เพื่อค้นหาความหมายที่แท้จริงของชีวิต และเพื่อเป็นบุปผาที่เบ่งบานในร่มเงาแห่งธรรมอย่างแท้จริง