ตอนที่ 10: สู่สันติสุขแห่งตน

วันเวลาที่ล่วงเลยไปในร่มกาสาวพัสตร์ของพระเชษฐา มิได้เป็นเพียงห้วงยามที่ต้องทนทุกข์หรือหลีกหนีจากโลกภายนอกอีกต่อไป หากแต่กลับกลายเป็นเส้นทางการเดินทางอันลึกซึ้งที่เปี่ยมด้วยการเรียนรู้และทำความเข้าใจในจิตใจของตนเองอย่างแท้จริง ท่านไม่ได้หนีโลกแล้ว แต่กำลังเรียนรู้ที่จะอยู่ในโลกอย่างมีสติ โดยไม่ยอมให้โลกอันวุ่นวายเข้ามาครอบงำจิตใจให้ขุ่นมัว

เช้าตรู่ของวันหนึ่ง เมื่อแสงอรุณแรกเริ่มสาดส่องผ่านหมู่แมกไม้ เสียงไก่ป่าขันก้องกังวานจากพงไพร ‌พระเชษฐาประทับนั่งในท่าสมาธิอยู่บนขอนไม้เก่าคร่ำคร่าใต้ร่มเงาของต้นไม้ใหญ่ที่แผ่กิ่งก้านสาขาปกคลุมราวกับร่มคันมหึมา ภายในจิตใจของท่านในยามนี้ มีความสงบที่มั่นคงและหยั่งรากลึกกว่าที่เคยเป็นมา ลมหายใจเข้าออกเป็นไปอย่างสม่ำเสมอ ผ่อนคลายและเป็นธรรมชาติ ความคิดยังคงผุดขึ้นมาเป็นครั้งคราว ดุจฟองคลื่นในมหาสมุทร แต่ท่านก็สามารถรู้เท่าทันมันได้ในทุกขณะ ​และปล่อยวางมันไปโดยไม่จมดิ่งลงสู่ห้วงแห่งอารมณ์เหล่านั้น

เสียงไก่ขันยามเช้าที่ดังมาจากเรือนชาวบ้าน เสียงนกร้องเจื้อยแจ้วขับขานบทเพลงแห่งธรรมชาติ เสียงน้ำค้างหยดจากปลายใบไม้ลงสู่พื้นดินอย่างแผ่วเบา ทุกสิ่งล้วนเป็นส่วนหนึ่งของธรรมชาติที่บริสุทธิ์และงดงาม ท่านได้ยินเสียงเหล่านี้อย่างชัดเจน แจ่มใส และไม่ได้รู้สึกรำคาญหรืออยากให้มันเงียบหายไป เหมือนที่เคยเป็นเมื่อครั้งจิตใจยังฟุ้งซ่านและเต็มไปด้วยความทะยานอยาก ‍ท่านได้เรียนรู้แล้วว่า ความสงบที่แท้จริงนั้นไม่ใช่การไม่มีสิ่งรบกวน แต่คือการที่เราสามารถอยู่ร่วมกับสิ่งรบกวนเหล่านั้นได้โดยที่จิตใจไม่หวั่นไหว ไม่ถูกกระทบกระเทือนให้ขุ่นมัว

ในช่วงหลายสัปดาห์ที่ผ่านมา พระเชษฐาได้ทบทวนชีวิตฆราวาสของตนเองอย่างละเอียดลออ ราวกับการย้อนดูภาพยนตร์ชีวิตของตนเองอีกครั้ง ด้วยสายตาที่เต็มไปด้วยสติและปัญญาที่เพิ่มพูนขึ้น ท่านเห็นถึงความผิดพลาดที่เคยก่อไว้ ‌ความคาดหวังที่เกินจริงและไม่เป็นไปตามครรลองของโลก การยึดมั่นถือมั่นในสิ่งที่ไม่เที่ยงแท้แน่นอน และการสร้างความทุกข์ให้กับตัวเองจากความทะยานอยากที่ไม่สิ้นสุด ไม่รู้จักพอ ท่านตระหนักดีว่าความทุกข์เหล่านั้นล้วนเกิดจากอวิชชาและความไม่รู้แจ้งในสัจธรรม

ตอนนี้ท่านเข้าใจอย่างถ่องแท้แล้วว่า การบวชไม่ใช่การหลีกหนีจากปัญหาภายนอกที่รุมเร้า หรือการทอดทิ้งความรับผิดชอบ หากแต่เป็นการหยุดพักเพื่อหันกลับมา ‍"จัดการ" ปัญหาภายในใจของตนเอง ปัญหาที่แท้จริงซึ่งเป็นรากเหง้าของความทุกข์ทั้งปวง การที่ท่านเลือกที่จะเผชิญหน้ากับความกลัว ความกังวล และความทุกข์ใจของตนเองอย่างกล้าหาญ แทนที่จะหนีไปอย่างที่เคยทำในอดีต ทำให้ท่านค้นพบทางออกที่แท้จริง ​ทางออกที่นำไปสู่ความสงบและสันติสุขภายใน

วันหนึ่ง เมื่อสายลมพัดเอื่อยพัดพาความร่มรื่นมาสู่บริเวณวัด มารดาของท่านได้เดินทางมาเยี่ยมพร้อมกับนำข้าวของเครื่องใช้และอาหารคาวหวานมาถวาย พระเชษฐาเดินออกมาต้อนรับด้วยรอยยิ้มอันสงบเย็น ทั้งสองนั่งลงสนทนากันที่ศาลาไม้เก่าแก่ริมน้ำ ซึ่งเป็นสถานที่ที่ท่านมักจะมานั่งเจริญภาวนาอยู่เสมอ

"ลูกผอมไปเยอะเลยนะเชษฐา" มารดากล่าวด้วยน้ำเสียงที่เจือด้วยความเป็นห่วง แต่ในแววตาที่จับจ้องมองลูกชายนั้น ​พระเชษฐาเห็นความโล่งใจและความภาคภูมิใจบางอย่างฉายชัดอยู่ภายในดวงตาคู่นั้น

"ไม่เป็นไรหรอกครับแม่ ผมสบายดี ที่นี่อากาศบริสุทธิ์ อาหารก็มีพอฉัน ผมได้เรียนรู้สิ่งดีๆ เยอะเลยครับ" พระเชษฐาตอบด้วยน้ำเสียงที่นุ่มนวลและจริงใจ รอยยิ้มที่ปรากฏบนใบหน้าของท่านในยามนี้ ​เป็นรอยยิ้มที่แตกต่างจากเมื่อครั้งยังเป็นฆราวาส รอยยิ้มที่เปี่ยมด้วยความสงบและปราศจากความกังวลใดๆ

มารดามองลูกชายอย่างสังเกตทุกอณู "แม่รู้สึกว่าลูกเปลี่ยนไปมากนะเชษฐา ดูสงบขึ้นมากจริงๆ มีแววตาที่สดใสขึ้น เหมือนมีแสงสว่างอยู่ในนั้น" ท่านแม่เอื้อมมือมาลูบแขนลูกชายเบาๆ ด้วยความรัก

"ผมได้เรียนรู้ว่าความสุขที่แท้จริงไม่ได้อยู่ที่การมีหรือไม่มีอะไรหรอกครับแม่ แต่มันอยู่ที่ใจเราต่างหาก" พระเชษฐากล่าวด้วยน้ำเสียงที่เปี่ยมด้วยความเข้าใจในสัจธรรม "อดีตที่ผ่านมา ผมสร้างปัญหาให้กับแม่และทุกคนมากมาย ผมขอโทษนะครับแม่ ที่ทำให้แม่ต้องเป็นห่วงและเสียใจ"

มารดาจับมือลูกชายเบาๆ น้ำตาเอ่อคลอขึ้นมาในดวงตา "ไม่ต้องขอโทษหรอกลูก เพียงแค่ลูกมีความสุขและอยู่ในทางที่ดี แม่ก็ดีใจแล้วจริงๆ ลูกรู้ไหมว่าแม่เฝ้ารอวันนี้มานานแค่ไหน" น้ำเสียงของท่านแม่สั่นเครือด้วยความตื้นตันใจ

บทสนทนาอันแสนอบอุ่นนี้เป็นเครื่องยืนยันว่าการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นในจิตใจของพระเชษฐา ไม่ได้เป็นเพียงความรู้สึกส่วนตัวที่ท่านสัมผัสได้เพียงผู้เดียว หากแต่ยังสะท้อนออกมาให้คนรอบข้าง โดยเฉพาะผู้เป็นมารดาที่รักและผูกพัน ได้สัมผัสและรับรู้ถึงการเปลี่ยนแปลงในทางที่ดีขึ้นอย่างชัดเจน

ในวันต่อๆ มา พระเชษฐายังคงปฏิบัติภาวนาอย่างต่อเนื่อง ไม่ว่าจะเป็นการเดินจงกรม การนั่งสมาธิ หรือการพิจารณาธรรม ท่านได้ใช้เวลาส่วนใหญ่ไปกับการใคร่ครวญและทำความเข้าใจในหลักธรรมคำสอนของพระพุทธองค์ ท่านเริ่มมองเห็นโลกด้วยสายตาที่เปี่ยมด้วยเมตตาและกรุณา ท่านไม่ได้เห็นผู้คนเป็นคู่แข่งที่ต้องเอาชนะ หรือสิ่งของเป็นเพียงเครื่องมือเพื่อสนองตัณหาความอยากของตนเองอีกต่อไป หากแต่เห็นสรรพสิ่งล้วนเป็นไปตามเหตุปัจจัย มีความไม่เที่ยงแท้เป็นธรรมดา เกิดขึ้น ตั้งอยู่ และดับไป

ท่านได้เรียนรู้ที่จะปล่อยวางความยึดมั่นถือมั่นในสิ่งต่างๆ ทั้งรูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส และอารมณ์ ท่านเข้าใจแล้วว่าความทุกข์ทั้งหลายล้วนเกิดจากความยึดมั่นในสิ่งเหล่านี้ เมื่อปล่อยวางได้ ความทุกข์ก็คลายลง จิตใจก็เบาสบาย

สันติสุขที่แท้จริงที่ท่านค้นพบ ไม่ใช่การหลบซ่อนอยู่ในวัดตลอดไป หรือการหนีจากโลกที่วุ่นวาย แต่เป็นสันติสุขที่เกิดจากการที่จิตใจของท่านไม่หวั่นไหวไปตามโลกธรรมแปดประการ ไม่ว่าจะได้ลาภ เสื่อมลาภ ได้ยศ เสื่อมยศ มีสรรเสริญ มีนินทา มีสุข มีทุกข์ ท่านก็สามารถวางใจเป็นกลางได้มากขึ้น ไม่ยินดียินร้าย ไม่ยึดติด ไม่ผลักไส

ท่านรู้ดีว่าเส้นทางแห่งการปฏิบัติธรรมยังอีกยาวไกลนัก ความกิเลสไม่ได้หมดไปในวันเดียว หรือด้วยการบวชเพียงไม่กี่เดือน แต่ท่านก็มีเครื่องมืออันทรงพลัง นั่นคือ สติ ปัญญา และความเพียร ที่จะค่อยๆ ถอนรากถอนโคนกิเลสเหล่านั้นไปทีละน้อยๆ ดุจการถอนวัชพืชออกจากสวนอย่างอดทน

พระเชษฐาไม่ได้มาบวชเพื่อหนีจากโลกที่วุ่นวายอีกต่อไปแล้ว หากแต่ท่านกำลังเรียนรู้ที่จะเป็นผู้ก้าวข้ามเงาของจิตใจตนเอง เพื่อที่จะสามารถกลับออกไปเผชิญหน้ากับโลกภายนอกได้อย่างเข้มแข็งและมีปัญญาในวันข้างหน้า หากถึงเวลานั้น ท่านก็พร้อมแล้วที่จะกลับไปอยู่ในโลกได้อย่างสงบ ไม่ว่าโลกจะเปลี่ยนไปเช่นไร สันติสุขในใจของท่านจะยังคงอยู่ เป็นดุจดวงประทีปที่ส่องสว่างนำทางชีวิตให้ดำเนินไปอย่างผาสุกและเป็นประโยชน์ต่อตนเองและผู้อื่น ตราบเท่าที่ลมหายใจยังมีอยู่.