ตอนที่ 2 — ร่องรอยแห่งพู่กัน

รุ่งอรุณแห่งวันใหม่ทอแสงทองอ่อนละมุนอาบไล้ทั่วผืนฟ้า ราชวังหลวงที่เคยเงียบงันยามราตรี บัดนี้เริ่มมีเสียงจอแจของเหล่าข้าราชบริพารที่ดำเนินกิจวัตรยามเช้า องค์จักรพรรดิคิมหันต์ประทับอยู่ ณ ห้องทรงพระอักษรแต่เช้าตรู่ พระองค์ทรงกวาดสายพระเนตรไปทั่วกองฎีกาที่วางสุมอยู่เบื้องหน้า แต่พระทัยกลับไม่ได้จดจ่ออยู่กับราชกิจแต่อย่างใด ‌ภาพของม้วนภาพวาดที่เคยทอดทิ้งไว้ในตู้เก็บของ กลับผุดขึ้นมาในห้วงพระคิดอีกครั้ง จิตรกรรมภาพทิวทัศน์ริมแม่น้ำยามอรุณรุ่งนั้น มิได้โดดเด่นเพียงเพราะฝีแปรงที่พลิ้วไหวจับใจ หากแต่รอยอารมณ์ที่ซ่อนเร้นอยู่ในภาพนั้นต่างหากที่ตรึงพระองค์ไว้ มันเป็นความรู้สึกอันบริสุทธิ์ ไร้เดียงสา ทว่าเปี่ยมไปด้วยชีวิตชีวา ​อย่างที่พระองค์ไม่เคยสัมผัสได้จากศิลปินในราชสำนักผู้มากฝีมือคนใด

“ท่านขันทีเฉิง” เสียงทุ้มนุ่มเอ่ยเรียกเมื่อเห็นขันทีคนสนิทเดินเข้ามาถวายพระโอสถน้ำชา “เมื่อวานนี้ เจ้าได้พบกับจิตรกรที่วาดภาพนี้หรือไม่” พระหัตถ์ขององค์จักรพรรดิชี้ไปยังม้วนภาพที่พระองค์ได้สั่งให้ขันทีเฉิงนำมาวางไว้บนโต๊ะตั้งแต่เมื่อคืน

ท่านขันทีเฉิงค้อมตัวลงเล็กน้อย ใบหน้าฉายแววครุ่นคิด “ทูลฝ่าบาท กระหม่อมได้สอบถามจากพ่อค้าเร่ที่นำภาพมาถวายแล้วพ่ะย่ะค่ะ ‍เขาแจ้งว่าได้รับภาพนี้มาจากหญิงสาวสามัญชนผู้หนึ่งนางมักจะวาดภาพและนำไปแลกเปลี่ยนกับสิ่งของยังตลาดริมน้ำพ่ะย่ะค่ะ”

องค์จักรพรรดิคิมหันต์ทรงเลิกพระขนงขึ้นเล็กน้อย “หญิงสาวสามัญชนอย่างนั้นรึ” ความสนพระทัยยิ่งเพิ่มพูนขึ้นไปอีก พระองค์ทรงนึกถึงภาพหญิงสาวในจินตนาการ ผู้ซึ่งสามารถถ่ายทอดความงดงามของธรรมชาติและชีวิตออกมาได้ละเอียดอ่อนถึงเพียงนี้

“พ่ะย่ะค่ะ ฝ่าบาท พ่อค้าผู้นั้นกล่าวว่านางมักจะไปนั่งวาดภาพอยู่ใต้ต้นหลิวใหญ่ริมแม่น้ำทางทิศตะวันออกของเมืองพ่ะย่ะค่ะ” ท่านขันทีเฉิงรายงานเพิ่มเติม ‌รายละเอียดเล็กน้อยเหล่านี้ยิ่งทำให้องค์จักรพรรดิอยากที่จะรู้จักนางมากขึ้น

“เจ้าจงไปสืบเรื่องราวของนางมาให้ละเอียดที่สุด อย่าให้ผู้ใดล่วงรู้ว่ามาจากคำสั่งของเรา” องค์จักรพรรดิทรงรับสั่งเสียงเรียบ แต่แววพระเนตรกลับฉายประกายความคาดหวัง

ท่านขันทีเฉิงรับคำสั่งด้วยความนอบน้อม ก่อนจะถอยออกไปอย่างเงียบเชียบ เหลือเพียงองค์จักรพรรดิคิมหันต์ผู้ทรงประทับอยู่ลำพัง พระองค์ทรงหยิบภาพนั้นขึ้นมาคลี่ออกอีกครั้ง แสงแดดยามเช้าสาดส่องลงบนภาพวาด ‍ทำให้รายละเอียดเล็กๆ น้อยๆ เช่นละอองน้ำค้างบนใบหญ้า หรือกลุ่มเมฆที่ลอยอ้อยอิ่งบนฟากฟ้าดูมีชีวิตชีวามากยิ่งขึ้น พระองค์ทรงลูบไล้ไปบนพื้นผิวของภาพวาด ราวกับต้องการสัมผัสถึงจิตวิญญาณของผู้รังสรรค์มันขึ้นมา

ในขณะเดียวกัน ณ มุมหนึ่งของเมืองหลวงที่ห่างไกลจากความโอ่อ่าหรูหราของราชวัง ​‘บุปผา’ หญิงสาวสามัญชนผู้เปี่ยมพรสวรรค์ด้านศิลปะ กำลังง่วนอยู่กับการจัดเตรียมสีและพู่กันของตน นางนั่งอยู่บนเสื่อเก่าๆ ริมหน้าต่างบ้านเล็กๆ ที่ทำจากไม้ ผืนผ้าใบที่ยังขาวสะอาดวางอยู่บนแท่นวาดที่ทำขึ้นอย่างง่ายๆ แสงแดดยามเช้าส่องผ่านช่องหน้าต่างเข้ามาต้องผมยาวสลวยของนางจนเกิดเป็นประกายสีน้ำตาลทอง

บุปผาเป็นหญิงสาวกำพร้า ​บิดามารดาจากไปตั้งแต่เธอยังเด็ก ทิ้งไว้เพียงบ้านหลังเล็กๆ และพู่กันเก่าๆ หนึ่งกำมือ ความสามารถในการวาดภาพของนางเป็นสิ่งเดียวที่ช่วยให้นางสามารถดำรงชีวิตอยู่ได้ นางมักจะนำภาพวาดของตนไปแลกเปลี่ยนกับอาหาร หรือสิ่งของจำเป็นที่ตลาดริมน้ำ ภาพวาดของบุปผามักจะเป็นที่ชื่นชอบของบรรดาชาวบ้านและพ่อค้าแม่ค้า ​ด้วยความที่ภาพของนางมักจะแฝงไปด้วยความรู้สึกและเรื่องราว ไม่ใช่เพียงแค่การลอกเลียนแบบธรรมชาติเท่านั้น

วันนี้บุปผาตั้งใจจะวาดภาพของแม่น้ำยามเช้าที่เธอเห็นจากหน้าต่างบ้านของเธอเอง นางเริ่มลงฝีแปรงอย่างมั่นคงและอ่อนโยน สีฟ้าอ่อนของท้องฟ้ายามเช้าถูกแต้มลงบนผ้าใบ ตามด้วยสีชมพูระเรื่อของเมฆที่ถูกแสงอาทิตย์ย้อม บุปผามีความสุขทุกครั้งที่ได้จับพู่กัน ความทุกข์ยากในชีวิตดูเหมือนจะเลือนหายไปชั่วขณะเมื่อนางได้จดจ่ออยู่กับการสร้างสรรค์ผลงาน

ในระหว่างที่นางกำลังวาดภาพอยู่นั้น เสียงเคาะประตูเบาๆ ก็ดังขึ้น บุปผาเงยหน้าขึ้นจากผ้าใบ พบว่าเป็น ‘เหมย’ เพื่อนบ้านสูงวัยผู้ใจดี ที่มักจะแวะเวียนมาดูแลนางเสมอ

“บุปผา วันนี้แม่ได้ปลาสดๆ มาจากตลาด เจ้าอยากจะกินแกงปลาหรือไม่” เหมยเอ่ยถามด้วยรอยยิ้ม

บุปผาเก็บพู่กันลงชั่วครู่ ลุกขึ้นไปเปิดประตู “ขอบคุณท่านป้าเหมยมากเจ้าค่ะ ป้าเหมยใจดีกับข้าเสมอเลย”

เหมยยิ้ม “เด็กคนนี้ ป้าก็เอ็นดูเจ้าเหมือนลูกหลาน แม่เห็นเจ้าตั้งแต่ยังเล็กๆ ไม่ต้องเกรงใจหรอก ว่าแต่ภาพที่เจ้ากำลังวาดอยู่นี่ดูงดงามยิ่งนัก แม่น้ำดูมีชีวิตชีวาเสียจริง”

บุปผาเดินกลับมาที่แท่นวาด “ข้ากำลังพยายามถ่ายทอดความสงบเงียบของแม่น้ำยามเช้าเจ้าค่ะ” นางอธิบายด้วยน้ำเสียงนุ่มนวล

“เจ้ามีพรสวรรค์จริงๆ นะบุปผา หากเจ้าไปอยู่ในเมืองหลวงที่เจริญกว่านี้ ป่านนี้คงมีชื่อเสียงโด่งดังไปแล้ว” เหมยกล่าวด้วยความชื่นชมระคนเสียดาย

บุปผาเพียงยิ้มตอบ “ชีวิตเรียบง่ายเช่นนี้ก็ดีแล้วเจ้าค่ะ ข้ามีความสุขกับการได้วาดภาพและได้อยู่ใกล้ชิดธรรมชาติ”

ในขณะที่ทั้งสองกำลังพูดคุยกันอยู่นั้น มีชายวัยกลางคนในชุดผ้าไหมสีเข้มผู้หนึ่งเดินผ่านมาทางหน้าต่างบ้านของบุปผา เขาคือท่านขันทีเฉิงที่กำลังสืบหาข้อมูลตามคำสั่งขององค์จักรพรรดิ เขาชะลอฝีเท้าลงเล็กน้อยเมื่อเห็นบุปผากำลังวาดภาพอยู่ ฝีแปรงที่พลิ้วไหว การใช้สีที่อ่อนโยน แต่กลับให้ความรู้สึกที่ลุ่มลึก ทำให้เขามั่นใจว่านี่คือหญิงสาวที่องค์จักรพรรดิทรงกล่าวถึง

ขันทีเฉิงสังเกตการณ์อยู่ครู่หนึ่ง ก่อนจะเดินจากไปอย่างเงียบเชียบ เพื่อไม่ให้เป็นที่ผิดสังเกต เขาเดินวนไปรอบๆ หมู่บ้าน สอบถามจากชาวบ้านแถบนั้นอย่างรอบคอบ โดยอ้างว่าตนเองเป็นพ่อค้าที่กำลังมองหาศิลปินฝีมือดีเพื่อไปตกแต่งเรือนของตนเอง

ข้อมูลที่ได้มานั้นตรงกับที่พ่อค้าเร่คนแรกกล่าวไว้ บุปผาเป็นหญิงสาวกำพร้า อาศัยอยู่เพียงลำพัง ใช้ความสามารถด้านการวาดภาพเลี้ยงชีพ นางเป็นคนเรียบร้อย จิตใจดี และเป็นที่รักของชาวบ้าน มีชีวิตที่เรียบง่ายและไม่เคยมีความข้องเกี่ยวกับผู้สูงศักดิ์คนใด

เมื่อขันทีเฉิงกลับมาถึงราชวัง เขารีบเข้าเฝ้าองค์จักรพรรดิเพื่อถวายรายงานทันที รายละเอียดเกี่ยวกับบุปผาถูกถ่ายทอดอย่างครบถ้วน ไม่ว่าจะเป็นชื่อของนาง ชีวิตความเป็นอยู่ นิสัยใจคอ และที่สำคัญที่สุดคือความรักและความหลงใหลในงานศิลปะของนาง

“บุปผา... ชื่อที่งดงามยิ่ง” องค์จักรพรรดิคิมหันต์ทรงพึมพำกับพระองค์เอง ภาพของดอกไม้ที่ผลิบานอย่างบริสุทธิ์ผุดขึ้นในพระทัย “นางมีชีวิตที่เรียบง่ายอย่างนั้นรึ”

“พ่ะย่ะค่ะ ฝ่าบาท นางมิได้มีทรัพย์สินเงินทองมากมาย แต่กลับมีจิตใจที่งดงามและเปี่ยมด้วยพรสวรรค์อย่างแท้จริง ชาวบ้านต่างกล่าวขวัญถึงความอ่อนโยนและเมตตาของนางพ่ะย่ะค่ะ” ขันทีเฉิงรายงานด้วยน้ำเสียงชื่นชมอย่างจริงใจ เขาเองก็รู้สึกประทับใจในตัวบุปผาไม่น้อย

องค์จักรพรรดิทรงนิ่งเงียบไปครู่หนึ่ง พระองค์ทรงทอดพระเนตรไปยังม้วนภาพวาดของบุปผาอีกครั้ง ความรู้สึกบางอย่างก่อตัวขึ้นในพระทัย มันไม่ใช่เพียงแค่ความชื่นชมในฝีมือ แต่เป็นความรู้สึกที่ลึกซึ้งกว่านั้น คล้ายกับว่าจิตวิญญาณของนางได้สื่อสารผ่านปลายพู่กันมาถึงพระองค์

“เจ้าบอกว่านางมักจะไปวาดภาพอยู่ใต้ต้นหลิวใหญ่ริมแม่น้ำกระนั้นรึ” พระองค์ทรงถามขึ้นอีกครั้ง

“พ่ะย่ะค่ะ ฝ่าบาท”

“ดี... เจ้าจงจัดเตรียมเรือนแพส่วนพระองค์ของเราให้พร้อม เราอยากจะไปเยือนแม่น้ำสายนั้นในวันพรุ่งนี้” องค์จักรพรรดิทรงรับสั่งในที่สุด พระสุรเสียงของพระองค์ฟังดูสงบ แต่แววพระเนตรกลับฉายประกายแห่งความมุ่งมั่น

ขันทีเฉิงรับคำสั่งด้วยความประหลาดใจเล็กน้อย เพราะองค์จักรพรรดิมักจะไม่เสด็จออกนอกเขตพระราชวังบ่อยนัก และยิ่งไม่เคยเสด็จไปในที่ที่คนสามัญชนอยู่อาศัย แต่เขาก็เข้าใจดีว่าความสนพระทัยขององค์จักรพรรดิต่อหญิงสาวผู้นี้ไม่ใช่เรื่องธรรมดาอีกต่อไปแล้ว

ยามค่ำคืน องค์จักรพรรดิคิมหันต์ทรงประทับอยู่ ณ ระเบียงส่วนพระองค์ ทอดพระเนตรไปยังดวงจันทร์ที่ลอยเด่นอยู่กลางท้องฟ้า แสงจันทร์นวลผ่องสาดส่องลงมายังทั่วบริเวณราชวังที่ดูโอ่อ่าแต่กลับว่างเปล่าในความรู้สึกของพระองค์ พระองค์ทรงดำรงตำแหน่งสูงสุดของแผ่นดิน มีอำนาจและทรัพย์สมบัติมากมาย แต่กลับรู้สึกโดดเดี่ยวอ้างว้างอย่างไม่เคยมีผู้ใดเข้าใจ

ในขณะที่พระองค์กำลังทรงครุ่นคิดอยู่นั้น ภาพของบุปผาก็ผุดขึ้นมาในห้วงพระคิดอีกครั้ง ความเรียบง่าย ความบริสุทธิ์ และพรสวรรค์ของนาง เป็นสิ่งที่ดึงดูดพระองค์อย่างไม่อาจปฏิเสธได้ พระองค์ปรารถนาที่จะพบกับนางอีกครั้ง ไม่ใช่ในฐานะองค์จักรพรรดิผู้สูงศักดิ์ แต่เป็นเพียงชายธรรมดาคนหนึ่งที่หลงใหลในความงามและศิลปะของนาง

พระองค์ทรงตั้งพระทัยแน่วแน่ว่าจะต้องไปพบกับบุปผาให้ได้ในวันพรุ่งนี้ ไม่ว่าผลจะเป็นเช่นไรก็ตาม ความรู้สึกที่ก่อตัวขึ้นในพระทัยขององค์จักรพรรดิคิมหันต์นั้น เป็นดั่งดอกไม้แรกแย้มที่กำลังจะผลิบาน แม้จะอยู่ภายใต้กฎเกณฑ์อันเคร่งครัดของราชสำนัก แต่ความรู้สึกนั้นก็มิอาจถูกกักเก็บไว้ได้อีกต่อไป

ในอีกมุมหนึ่งของเมือง บุปผาเองก็กำลังนั่งมองดวงจันทร์อยู่เช่นกัน นางรู้สึกถึงพลังงานบางอย่างที่มองไม่เห็น คล้ายกับว่ามีบางสิ่งกำลังจะเปลี่ยนแปลงในชีวิตอันเรียบง่ายของนาง นางไม่รู้ว่าพรุ่งนี้จะเกิดอะไรขึ้น แต่ในใจกลับรู้สึกถึงความตื่นเต้นอย่างประหลาด ราวกับว่าโชคชะตากำลังจะนำพานางไปสู่เส้นทางที่ไม่เคยคาดคิดมาก่อน

ร่องรอยแห่งพู่กันที่องค์จักรพรรดิทรงค้นพบนั้น กำลังจะนำพาบุปผาสู่เรื่องราวบทใหม่ ที่จะเปลี่ยนแปลงชีวิตของทั้งสองไปตลอดกาล