ตอนที่ 3 — การเผชิญหน้าในสวนหลวง

แสงแรกแห่งอรุณรุ่งสาดส่องต้องยอดปราสาททองคำ สาดไล้ทั่วผืนฟ้าเป็นสีส้มอมชมพูจับตา องค์จักรพรรดิหลงเฟย ประทับอยู่ ณ ท้องพระโรงตั้งแต่ยามโฉ่ว ทรงสะสางราชกิจกองโตจนกระทั่งแสงตะวันเริ่มทอประกายเหนือทิวเขาหิมะที่กั้นขอบฟ้าเบื้องบูรพา ดวงเนตรคมกริบที่เคยเต็มเปี่ยมด้วยความมุ่งมั่น ‌บัดนี้ฉายแววอ่อนล้า หากแต่พระองค์ยังคงสง่างามภายใต้เครื่องทรงอาภรณ์สีทองปักลายมังกรห้ากรงเล็บ อันเป็นสัญลักษณ์แห่งอำนาจสูงสุด

ขันทีหลี่ ผู้ดูแลราชกิจภายในพระราชวังมานานหลายทศวรรษ ยืนถวายการรับใช้ด้วยความภักดี มิเคยละสายตาไปจากองค์จักรพรรดิผู้ทรงงานหนักเกินกว่าพระชนม์ชีพจะแบกรับได้ไหว “ฝ่าบาท ทรงพักผ่อนสักครู่ดีหรือไม่พ่ะย่ะค่ะ” ​น้ำเสียงนุ่มนวลเอ่ยขึ้นอย่างสุภาพอ่อนน้อม “ทรงประทับอยู่แต่ในท้องพระโรงมานานหลายชั่วยามแล้วพ่ะย่ะค่ะ”

พระเจ้าหลงเฟยทรงพยักพระพักตร์เล็กน้อย ทรวงอกภายใต้อาภรณ์หนาหนักถอนหายใจแผ่วเบา ความเดียวดายที่ห้อมล้อมพระองค์นั้นหนักอึ้งยิ่งกว่าภูผาใดๆ ตำแหน่งอันสูงสุดนี้มอบอำนาจและเกียรติยศ แต่ก็พรากความสุขเล็กๆ น้อยๆ ในชีวิตไปเสียสิ้น ‍“ไม่ต้องหรอกขันทีหลี่ เจ้ารู้ดีว่าข้ามิอาจทอดทิ้งราชกิจได้” พระสุรเสียงทุ้มลึกเอ่ยตอบ พลางทอดพระเนตรไปยังกองฎีกาที่ยังคงวางเรียงรายอยู่เบื้องหน้าไม่รู้จักหมดสิ้น “แต่บางที… การได้สูดอากาศบริสุทธิ์บ้างก็คงดี”

รับสั่งนั้นทำให้ขันทีหลี่ฉายแววโล่งใจ “พ่ะย่ะค่ะฝ่าบาท กระหม่อมจะจัดเตรียมเกี้ยวประทับ”

“ไม่จำเป็น” ‌องค์จักรพรรดิรับสั่งทันควัน “ข้าจะเดินไปเอง ข้าต้องการความสงบ”

ภายในพระราชวังอันกว้างใหญ่ไพศาล สวนหลวงคือโอเอซิสแห่งความรื่นรมย์ที่พระเจ้าหลงเฟยโปรดปรานที่สุด ยามเช้าตรู่เช่นนี้ ผืนป่าจำลองที่ถูกรังสรรค์ขึ้นด้วยฝีมือของคนนับพันนั้นยังคงเงียบสงบ ไร้ซึ่งผู้คนพลุกพล่าน เสียงนกน้อยขับขานเพลงไพเราะ ‍คลอเคล้ากับเสียงสายลมพัดผ่านกิ่งก้านใบไม้ ใบไม้สีเขียวสดปลิวไสวเป็นระลอกคลื่น พรรณไม้หลากสีสันเบ่งบานอวดโฉมแข่งกัน ความหอมหวานของบุปผานานาชนิดลอยอบอวลในอากาศ ทำให้พระองค์รู้สึกผ่อนคลายลงได้บ้าง พระหัตถ์แกร่งไพล่หลัง ทรงก้าวเดินไปตามทางเดินหินที่ปูลาดอย่างประณีต ขันทีหลี่และองครักษ์ติดตามมาห่างๆ ​ด้วยความเคารพยำเกรง

พระเจ้าหลงเฟยทรงเสด็จลึกเข้าไปในส่วนที่เงียบสงบที่สุดของสวนหลวง อันเป็นที่ตั้งของศาลาไม้แกะสลักเก่าแก่ที่มองเห็นสระบัวขนาดใหญ่ ที่นี่เป็นที่ที่พระองค์มักจะมาปลีกวิเวกเพื่อใคร่ครวญถึงเรื่องราวต่างๆ ในชีวิต ในยามที่จิตใจเหนื่อยล้า พระองค์โปรดที่จะนั่งอยู่ตรงนั้น เฝ้ามองความงดงามของธรรมชาติที่แสนจะบริสุทธิ์และไร้เล่ห์เหลี่ยม ไม่เหมือนโลกของผู้คนในราชสำนัก

แต่ในวันนี้ ​สิ่งที่ไม่คาดฝันก็ได้เกิดขึ้น

เมื่อพระองค์ก้าวพระบาทเข้าไปใกล้ศาลาไม้โบราณ สายพระเนตรก็พลันสะดุดกับร่างบอบบางร่างหนึ่งที่กำลังนั่งหันหลังให้พระองค์อยู่กลางศาลา ผมดำขลับถูกรวบขึ้นอย่างเรียบง่าย เผยให้เห็นต้นคอระหง นางสวมชุดผ้าฝ้ายสีอ่อนเรียบง่าย ไม่ใช่ชุดของนางกำนัลหรือเชื้อพระวงศ์ใดๆ ตรงหน้าของนางมีแผ่นกระดาษขาวสะอาดวางอยู่บนโต๊ะไม้ และพู่กันในมือก็กำลังเคลื่อนไหวอย่างแผ่วเบา ​ร่างเล็กนั้นจดจ่ออยู่กับการสร้างสรรค์ผลงานศิลปะจนมิได้รู้สึกถึงการมาขององค์จักรพรรดิผู้เป็นเจ้าของสถานที่

พระเจ้าหลงเฟยทรงชะงักพระบาท พระองค์ทรงประหลาดพระทัยเป็นอย่างยิ่ง เพราะไม่เคยมีผู้ใดกล้าเข้ามาในส่วนลึกของสวนหลวงแห่งนี้โดยมิได้รับอนุญาต และที่สำคัญคือ ไม่เคยมีผู้ใดกล้ามานั่งวาดภาพในศาลาส่วนพระองค์เช่นนี้มาก่อน ริมพระโอษฐ์บางเฉียบกระตุกขึ้นเล็กน้อย ความรู้สึกฉงนปนความสนใจก่อตัวขึ้นในพระทัย พระองค์ทรงโบกพระหัตถ์เป็นสัญญาณให้ขันทีหลี่และองครักษ์หยุดอยู่ห่างๆ แล้วทรงก้าวพระบาทเข้าไปใกล้ขึ้นอย่างเงียบเชียบ

เมื่อทรงเห็นสิ่งที่ปรากฏอยู่บนแผ่นกระดาษขาว สายพระเนตรคมกริบก็พลันเบิกกว้างด้วยความทึ่ง รูปภาพที่ปรากฏขึ้นนั้นคือทิวทัศน์ของสระบัวเบื้องหน้าศาลาแห่งนี้ ทว่ามันมิใช่แค่การลอกเลียนแบบธรรมชาติอย่างตรงไปตรงมา หากแต่เป็นภาพที่เต็มเปี่ยมไปด้วยชีวิตชีวาและอารมณ์ความรู้สึก แสงและเงาที่ถูกแต่งแต้มลงไปนั้นดูราวกับมีชีวิต สายลมที่พัดผ่านใบบัวพลิ้วไหว น้ำที่กระเพื่อมเป็นระลอกคลื่น และแม้แต่หยดน้ำค้างบนกลีบบัวก็ยังถูกถ่ายทอดออกมาได้อย่างสมจริงและงดงามจับใจ ราวกับว่านางได้นำเอาวิญญาณของธรรมชาติมาใส่ไว้ในภาพวาดนั้น

พระเจ้าหลงเฟยทรงยืนทอดพระเนตรอยู่เนิ่นนาน จนกระทั่งหญิงสาวผู้กำลังบรรจงลงพู่กันนั้นขยับตัวเล็กน้อย พู่กันในมือหลุดจากปลายนิ้วลงมากระทบกับโต๊ะเบาๆ เสียงนั้นทำให้ร่างเล็กสะดุ้งเฮือก นางรีบหันขวับกลับมาด้วยใบหน้าตื่นตระหนก และเมื่อดวงตาของนางประสานเข้ากับพระเนตรคมกริบขององค์จักรพรรดิผู้ยืนตระหง่านอยู่เบื้องหลัง ร่างกายของนางก็พลันแข็งทื่อราวกับถูกสาป

ดวงตากลมโตเบิกกว้างด้วยความตกใจ ใบหน้าเรียวรูปไข่ซีดเผือดลงทันที ริมฝีปากบางเม้มเข้าหากันแน่น ราวกับจะรวบรวมสติที่กระเจิดกระเจิงไปเสียสิ้น นางรีบลุกขึ้นยืนอย่างรวดเร็ว พลางถอนสายบัวลงต่ำจนศีรษะเกือบจรดพื้น พลางเอ่ยด้วยน้ำเสียงสั่นเทา “ถวายบังคมฝ่าบาท… หม่อมฉัน… หม่อมฉันมิได้ตั้งใจเพคะ”

พระเจ้าหลงเฟยทรงทอดพระเนตรนางอย่างพิจารณา ใบหน้านางงดงามหมดจด ดวงตาคู่นั้นดูบริสุทธิ์ไร้เดียงสา ไม่เหมือนกับสตรีใดๆ ที่พระองค์เคยพบเจอในวังหลวงแห่งนี้ “เจ้าเป็นใคร เหตุใดจึงเข้ามาอยู่ในสวนหลวงแห่งนี้ได้” พระสุรเสียงทุ้มต่ำเอ่ยขึ้น แฝงไว้ด้วยอำนาจที่ทำให้ผู้ได้ยินรู้สึกเกรงกลัว

“หม่อมฉัน… หม่อมฉันชื่ออ้ายหลินเพคะ” นางตอบด้วยน้ำเสียงที่ยังคงสั่นเครือ “เป็นบุตรสาวของช่างเขียนภาพประจำเมืองหลวงเพคะ หม่อมฉัน… แอบเข้ามาเพราะได้ยินว่าในสวนหลวงแห่งนี้มีทิวทัศน์ที่งดงามยิ่งกว่าที่ใดๆ และหม่อมฉัน… อยากลองวาดภาพเหล่านั้นดูเพคะ หม่อมฉันขอประทานอภัยโทษอย่างสูงเพคะฝ่าบาท”

อ้ายหลิน… ชื่อที่ฟังดูเรียบง่ายแต่กลับมีความหมายที่ลึกซึ้ง พระเจ้าหลงเฟยทรงแย้มพระโอษฐ์บางๆ ซึ่งเป็นรอยยิ้มที่น้อยคนนักจะได้เห็น “เจ้าวาดภาพได้งดงามยิ่งนัก” พระองค์รับสั่ง พลางกวาดพระเนตรไปยังภาพวาดบนโต๊ะ “ราวกับมีชีวิต”

คำชมจากองค์จักรพรรดิทำให้ดวงตาของอ้ายหลินเบิกกว้างขึ้นอีกครั้ง นางเงยหน้าขึ้นมองพระองค์ชั่วครู่ ก่อนจะรีบก้มหน้าลงอย่างรวดเร็ว ใบหน้าร้อนผ่าวด้วยความเขินอายปนความรู้สึกยินดีระคนตกใจ “มิกล้าเพคะฝ่าบาท หม่อมฉัน… เป็นเพียงช่างเขียนภาพสามัญชน ฝีมือยังด้อยนัก”

“ไม่เลย” พระเจ้าหลงเฟยรับสั่ง พลางก้าวพระบาทเข้าไปใกล้โต๊ะวาดภาพอีกสองสามก้าว พระองค์ทรงหยิบภาพวาดนั้นขึ้นมาทอดพระเนตรอย่างพิจารณาอีกครั้ง “แสงและเงา การจัดองค์ประกอบ… เจ้ามีพรสวรรค์อย่างแท้จริง” พระองค์ทรงเงยพระพักตร์ขึ้นสบตากับอ้ายหลินที่ยังคงก้มหน้าอยู่ “เจ้าเคยได้รับการฝึกฝนจากสำนักใดหรือไม่”

“หม่อมฉันเรียนรู้จากบิดาเจ้าค่ะ และก็ฝึกฝนด้วยตนเองมาตลอด” อ้ายหลินตอบด้วยน้ำเสียงที่มั่นคงขึ้นเล็กน้อยเมื่อได้ยินพระองค์เอ่ยถึงผลงานของนาง “บิดาของหม่อมฉันสอนว่า การวาดภาพมิใช่เพียงแค่การลอกเลียนแบบสิ่งที่ตาเห็น แต่เป็นการถ่ายทอดความรู้สึกและจิตวิญญาณของผู้สร้างสรรค์ลงไปในผลงานด้วยเพคะ”

คำพูดของอ้ายหลินทำให้พระเจ้าหลงเฟยทรงแย้มพระโอษฐ์กว้างขึ้นอีกครั้ง “คำสอนที่ดี” พระองค์ทรงพยักพระพักตร์อย่างพอพระทัย “เจ้ามีความเข้าใจในศิลปะอย่างลึกซึ้ง” พระองค์ทรงวางภาพวาดลงบนโต๊ะ “พรุ่งนี้เจ้ามาที่นี่อีกครั้งได้หรือไม่”

อ้ายหลินเงยหน้าขึ้นมองพระองค์อีกครั้ง ดวงตาเต็มไปด้วยความสงสัยระคนความหวาดกลัว “ฝ่าบาท… ทรงหมายความว่า… หม่อมฉันจะยังถูกลงโทษหรือเพคะ”

“ลงโทษ?” พระเจ้าหลงเฟยทรงเลิกพระขนงขึ้นเล็กน้อย “เหตุใดข้าจะต้องลงโทษเจ้าเล่า ในเมื่อเจ้ามิได้ทำสิ่งใดผิด” พระองค์ทรงยิ้มอย่างอ่อนโยนจนอ้ายหลินรู้สึกประหลาดใจกับความอบอุ่นที่แผ่ออกมาจากพระองค์ “ข้ามิได้หมายถึงการลงโทษ หากแต่ข้าต้องการให้เจ้าวาดภาพให้ข้า… ภาพหนึ่ง”

ดวงตาของอ้ายหลินเบิกกว้างด้วยความตกใจระคนยินดี “วาดภาพถวายฝ่าบาท… หม่อมฉัน… หม่อมฉันจะพยายามอย่างเต็มที่เพคะ”

“ดี” พระเจ้าหลงเฟยรับสั่ง “พรุ่งนี้เช้า เจ้ามาที่ศาลาแห่งนี้อีกครั้ง ข้าจะบอกสิ่งที่ข้าต้องการให้เจ้าวาด” พระองค์ทรงหันพระวรกาย พลางก้าวพระบาทออกไปจากศาลาไม้ โดยมีขันทีหลี่และองครักษ์ตามมาอย่างเงียบเชียบ ทิ้งให้อ้ายหลินยืนอยู่ตามลำพังท่ามกลางความเงียบงันของสวนหลวง

อ้ายหลินยืนนิ่งอยู่นานหลายนาที หัวใจของนางยังคงเต้นระรัวด้วยความตื่นเต้นและประหลาดใจ การได้พบกับองค์จักรพรรดิผู้สูงสุดแห่งแผ่นดินอย่างไม่คาดฝัน และได้รับคำชมเชยจากพระองค์ ซ้ำยังได้รับมอบหมายให้วาดภาพถวายอีก… นี่คือสิ่งที่นางมิเคยคิดฝันว่าจะเกิดขึ้นในชีวิต นางก้มลงมองภาพวาดบนโต๊ะอีกครั้ง คราวนี้ภาพนั้นดูเหมือนจะมีประกายแห่งความหวังและความฝันส่องสว่างออกมา ดวงตาของนางทอประกายระยิบระยับด้วยความตื่นเต้นกับอนาคตที่กำลังจะมาถึง อ้ายหลินไม่รู้เลยว่าการเผชิญหน้าในสวนหลวงแห่งนี้ จะเป็นจุดเริ่มต้นของเรื่องราวที่จะเปลี่ยนแปลงชีวิตของนางไปตลอดกาล และพลิกผันโชคชะตาของทั้งแผ่นดิน

ความเดียวดายที่เคยห้อมล้อมองค์จักรพรรดิมานานนับปี ดูเหมือนจะเริ่มมีแสงสว่างเล็กๆ ส่องเข้ามาในพระทัยแล้ว เช่นเดียวกับอ้ายหลิน ผู้ซึ่งชีวิตที่เคยเรียบง่ายของนางกำลังจะก้าวเข้าสู่โลกที่ยิ่งใหญ่และซับซ้อนเกินกว่าจินตนาการของนางจะเข้าถึง การพบกันครั้งนี้มิใช่เรื่องบังเอิญ หากแต่เป็นพรหมลิขิตที่ถักทอขึ้นมาอย่างประณีตบรรจง ภายใต้ผืนฟ้าสีครามและแสงอรุณรุ่งที่สาดส่องลงมายังสวนหลวงแห่งนี้