ตอนที่ 4 — การพบพานใต้เงาไพจิตร

สายลมยามเช้าพัดเอื่อยพารำเพยกลิ่นหอมของดอกราตรีที่ยังคงติดค้างจากยามรัตติกาลลอยละล่องไปทั่วอุทยานหลวง แสงอรุณสีทองสาดส่องต้องยอดปราสาททองคำอร่ามตา ให้มวลหมู่สถาปัตยกรรมอันยิ่งใหญ่แห่งราชธานีดูราวกับภาพฝันที่สรรค์สร้างจากสรวงสวรรค์ เบื้องหลังความโอ่อ่าตระการตานั้น องค์จักรพรรดิอัครา ผู้ทรงประทับอยู่บนบัลลังก์สูงสุดแห่งอาณาจักร กำลังทรงเสด็จพระดำเนินตามลำพังบนระเบียงทางเดินอันกว้างขวาง สายพระเนตรทอดมองไปเบื้องหน้าอย่างเลื่อนลอย ‌ความโดดเดี่ยวอ้างว้างฉายชัดในแววพระเนตรคมกริบนั้น แม้จะทรงครองแผ่นดินอันไพศาล แต่พระองค์กลับทรงรู้สึกราวกับต้องติดอยู่ในกรงทองอันงดงามนี้เพียงลำพัง

วันนี้เป็นวันแรกที่คณะจิตรกรหลวงได้รับพระราชานุญาตให้เริ่มงานวาดจิตรกรรมฝาผนังในท้องพระโรงใหญ่ ซึ่งเป็นโครงการบูรณะครั้งสำคัญที่องค์จักรพรรดิอัคราทรงมีพระราชดำริให้จัดทำขึ้นเพื่อเฉลิมฉลองครบรอบหนึ่งทศวรรษแห่งการครองราชย์ ขันทีหลง หัวหน้าขันทีผู้จงรักภักดีและเป็นดั่งเงาตามพระองค์มานานปี ได้ทูลรายงานถึงความคืบหน้าของงาน และทูลถึงจิตรกรสาวสามัญชนผู้หนึ่งนามว่า ​"บุปผา" ซึ่งเป็นที่กล่าวขวัญกันว่ามีฝีมือเป็นเลิศด้านการวาดภาพดอกไม้และธรรมชาติ ถึงขั้นว่าภาพวาดของนางราวกับมีชีวิตจริง

"นางบุปผาผู้นั้นเป็นใครกัน ขันทีหลง" องค์จักรพรรดิทรงตรัสถามด้วยน้ำเสียงเรียบเรื่อย แต่แฝงแววใคร่รู้

"ทูลฝ่าบาท นางเป็นบุตรีของช่างแกะสลักไม้ผู้มีชื่อเสียงในเมืองหลวงพะยะค่ะ เดิมทีได้รับอนุญาตให้ช่วยเหลืองานในส่วนเล็ก ‍ๆ แต่ด้วยความสามารถอันเป็นที่ประจักษ์ จึงได้รับมอบหมายให้ร่วมวาดจิตรกรรมฝาผนังในท้องพระโรงใหญ่พะยะค่ะ" ขันทีหลงทูลตอบพร้อมก้มหน้าเล็กน้อย

องค์จักรพรรดิอัครามิได้ตรัสอะไรต่อ เพียงแต่ทรงพยักพระพักตร์เล็กน้อย ก่อนจะทรงมีรับสั่งให้ขันทีหลงนำทางไปยังท้องพระโรงใหญ่ ด้วยพระประสงค์จะทอดพระเนตรความคืบหน้าของงานด้วยพระองค์เอง

เมื่อเสด็จถึงท้องพระโรงอันโอ่อ่า กลิ่นของสีและน้ำมันลอยคละคลุ้งในอากาศ ‌ภายในท้องพระโรงเต็มไปด้วยนั่งร้านไม้สูงเสียดเพดาน จิตรกรหลายสิบคนกำลังขะมักเขม้นกับงานของตน บ้างกำลังผสมสี บ้างกำลังร่างภาพ บ้างกำลังบรรจงตวัดพู่กันลงบนผนังที่กว้างใหญ่ไพศาล องค์จักรพรรดิอัคราทรงประทับยืนอยู่เบื้องหลังม่านบังตาที่กั้นไว้สำหรับพระองค์โดยเฉพาะ ทอดพระเนตรการทำงานของเหล่าจิตรกรจากมุมที่ไม่มีผู้ใดล่วงรู้ เพื่อมิให้เป็นการรบกวนสมาธิและเพื่อให้ได้ทอดพระเนตรการทำงานตามความเป็นจริง

สายพระเนตรขององค์จักรพรรดิไล่มองไปทั่ว ‍ทรงเห็นถึงความตั้งใจและความมุ่งมั่นของแต่ละคน ทว่ามีร่างเล็ก ๆ ร่างหนึ่งที่จับจ้องพระเนตรของพระองค์ไว้ หญิงสาวผู้นั้นสวมชุดผ้าฝ้ายสีเรียบ ๆ มวยผมขึ้นอย่างเรียบร้อย มีเส้นผมปอยเล็ก ​ๆ หลุดรุ่ยลงมาปรกใบหน้าขาวนวล นางยืนอยู่บนนั่งร้านที่สูงที่สุดแห่งหนึ่ง ปลายพู่กันในมือของนางกำลังบรรจงวาดลวดลายของดอกบัวหลวงสีขาวบริสุทธิ์ลงบนผนังเบื้องหน้า ด้วยท่วงท่าที่อ่อนช้อยและเปี่ยมด้วยสมาธิ ราวกับโลกทั้งใบหยุดนิ่งอยู่ตรงหน้าพู่กันของนาง

บุปผา หญิงสาวผู้เป็นจิตรกรกำลังจดจ่ออยู่กับการสร้างสรรค์ผลงานชิ้นเอกของตน นางได้รับมอบหมายให้วาดภาพหมู่มวลดอกไม้นานาพรรณที่เบ่งบานอยู่รอบสระบัวอันศักดิ์สิทธิ์ ​ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของฉากทิวทัศน์ในป่าหิมพานต์ที่กำลังถูกเนรมิตขึ้นบนผนังท้องพระโรง นางเคยได้ยินมาว่าองค์จักรพรรดิอัคราทรงสนพระทัยในศิลปะอย่างยิ่ง และมักจะเสด็จมาทอดพระเนตรความคืบหน้าของงานด้วยพระองค์เอง แต่ก็ไม่เคยมีโอกาสได้เห็นพระองค์ใกล้ ๆ เลยแม้แต่ครั้งเดียว วันนี้นางจึงตั้งใจเป็นพิเศษที่จะถ่ายทอดความงดงามของดอกไม้เหล่านั้นออกมาให้สมบูรณ์แบบที่สุด

ปลายนิ้วเรียวของบุปผาจับพู่กันอย่างแผ่วเบา แต่เปี่ยมด้วยพลัง ​สมาธิจดจ่ออยู่กับปลายพู่กันที่แต้มสีขาวนวลลงบนกลีบดอกบัว แต่ละเส้นสายที่วาดลงไปนั้นละเอียดอ่อนช้อย ราวกับกำลังปั้นแต่งชีวิตให้กับดอกไม้เหล่านั้น กลีบดอกบัวที่กำลังจะเบ่งบานดูอ่อนโยนและบริสุทธิ์ ลายเส้นที่นางวาดนั้นมีความพลิ้วไหวราวกับกลีบดอกไม้กำลังโบกสะบัดในสายลมยามเช้า สีสันที่ใช้ก็ดูละมุนละไม ไม่ฉูดฉาดเกินไป แต่กลับมีชีวิตชีวาอย่างน่าประหลาด

องค์จักรพรรดิอัคราทอดพระเนตรภาพวาดนั้นอย่างเงียบงัน ทรงสัมผัสได้ถึงจิตวิญญาณและความรู้สึกที่ถูกถ่ายทอดลงในภาพวาด ไม่ใช่เพียงแค่ความงามทางรูปธรรม แต่เป็นความงดงามที่มาจากภายในจิตใจของผู้สร้างสรรค์ พระองค์ทรงเคยทอดพระเนตรภาพวาดดอกไม้มากมายจากจิตรกรเอกทั่วแคว้น แต่ไม่เคยมีภาพใดที่ทำให้พระองค์รู้สึกสงบนิ่งและตราตรึงใจได้เท่านี้มาก่อน ภาพดอกบัวที่บุปผาวาดนั้นดูราวกับกำลังจะผลิบานตรงหน้าพระองค์จริงๆ มีหยาดน้ำค้างเกาะพราวอยู่บนกลีบอย่างสมจริง

ไม่เพียงแต่ภาพวาดเท่านั้นที่ดึงดูดสายพระเนตรขององค์จักรพรรดิ แต่ยังรวมถึงกิริยาท่าทางของจิตรกรสาวผู้นั้นด้วย นางดูสงบเสงี่ยม แต่เปี่ยมด้วยความมุ่งมั่น ในขณะที่จิตรกรคนอื่นๆ อาจจะมีการพูดคุยกันบ้างเล็กน้อย บุปผากลับจดจ่ออยู่กับงานของตนอย่างแท้จริง ราวกับหลงลืมทุกสิ่งรอบตัวไปสิ้น ใบหน้าของนางยามที่กำลังตั้งใจทำงานนั้นดูบริสุทธิ์และงดงามอย่างเป็นธรรมชาติ แสงแดดอ่อนๆ ที่ลอดผ่านช่องหน้าต่างมาตกกระทบเส้นผมของนาง ให้มวยผมสีดำขลับดูเปล่งประกาย

"นางบุปผาผู้นั้น ดูสงบเสงี่ยมยิ่งนัก" องค์จักรพรรดิอัคราทรงพึมพำกับพระองค์เอง เบาจนแม้แต่ขันทีหลงที่ยืนอยู่ใกล้ๆ ก็แทบจะไม่ได้ยิน

ขันทีหลงเพียงแค่ยิ้มเล็กน้อย ไม่กล้าทูลอะไรเพิ่มเติม เพราะรู้ดีว่าเมื่อองค์จักรพรรดิทรงใช้ความคิด พระองค์ย่อมไม่โปรดให้ผู้ใดมาขัดจังหวะ

องค์จักรพรรดิอัคราทรงประทับยืนทอดพระเนตรบุปผาอยู่เนิ่นนาน จวบจนกระทั่งจิตรกรสาวเริ่มพักจากการวาดภาพเพื่อลงจากนั่งร้านมาเตรียมสีใหม่ นางค่อยๆ ไต่ลงมาจากนั่งร้านอย่างระมัดระวัง แม้จะเหน็ดเหนื่อยจากการยืนทำงานบนที่สูงมาเป็นเวลานาน แต่ก็ยังคงความสง่างามตามธรรมชาติอยู่เสมอ

ขณะที่บุปผากำลังจัดเตรียมอุปกรณ์อยู่เบื้องล่าง นางรู้สึกราวกับมีสายตาคู่หนึ่งกำลังจับจ้องมองมา แต่เมื่อกวาดสายตามองไปรอบ ๆ ก็ไม่พบสิ่งผิดปกติใด ๆ นางคิดว่าอาจจะเป็นเพียงความรู้สึกไปเอง จึงหันกลับมาสนใจกับสีและพู่กันตรงหน้า

องค์จักรพรรดิอัคราทรงถอนพระองค์ออกมาจากม่านบังตาอย่างเงียบเชียบ ทรงรับรู้ได้ถึงความรู้สึกของบุปผาที่เหมือนจะจับสัมผัสถึงการมีอยู่ของพระองค์ได้ ทรงรู้สึกแปลกพระทัยเล็กน้อยที่หญิงสาวสามัญชนผู้นี้มีความละเอียดอ่อนถึงเพียงนี้

"ให้เก็บภาพวาดของนางผู้นั้นไว้ให้ดี อย่าให้ผู้ใดมาแตะต้องส่วนนั้นก่อนที่นางจะวาดเสร็จ" องค์จักรพรรดิทรงมีรับสั่งกับขันทีหลง ด้วยน้ำเสียงที่หนักแน่นกว่าปกติ

"พะยะค่ะ ฝ่าบาท" ขันทีหลงรับคำอย่างนอบน้อมในใจพลางครุ่นคิดถึงความผิดปกติในพระราชดำรัสขององค์จักรพรรดิ พระองค์ทรงสนพระทัยในงานศิลปะมาโดยตลอด แต่ไม่เคยมีครั้งใดที่ทรงมีรับสั่งให้ดูแลงานของจิตรกรคนใดเป็นพิเศษถึงเพียงนี้ นี่อาจจะเป็นจุดเริ่มต้นของบางสิ่งบางอย่างที่ขันทีหลงยังไม่อาจคาดเดาได้

องค์จักรพรรดิอัคราทรงหันพระองค์กลับ เสด็จพระดำเนินออกจากท้องพระโรงไปอย่างเงียบเชียบ ทิ้งไว้เพียงกลิ่นหอมอ่อนๆ ของดอกราตรีที่ติดมากับสายลม และภาพของดอกบัวสีขาวบริสุทธิ์ที่กำลังจะเบ่งบานบนผนังท้องพระโรง ยังคงตราตรึงอยู่ในห้วงพระทัยขององค์จักรพรรดิผู้โดดเดี่ยว

บุปผาไม่รู้เลยว่าการปรากฏตัวของนางในวันนี้ ได้สร้างความประทับใจลึกซึ้งให้แก่ดวงใจอันอ้างว้างขององค์ประมุขผู้ยิ่งใหญ่ไปแล้ว และไม่รู้เลยว่าสายพระเนตรอันคมกริบที่จับจ้องมองมานั้น จะเป็นจุดเริ่มต้นของเรื่องราวแห่งรักแท้ที่กำลังจะเบ่งบานท่ามกลางกฎเกณฑ์อันเคร่งครัดและสายตาจับจ้องของขุนนางผู้ใหญ่ในราชสำนัก อันจะนำพานางเข้าสู่เส้นทางที่เต็มไปด้วยขวากหนามและบททดสอบที่ยิ่งใหญ่เกินกว่าที่นางจะจินตนาการถึงได้

สำหรับบุปผาแล้ว การวาดภาพดอกบัวในท้องพระโรงแห่งนี้เป็นเพียงงานที่ได้รับมอบหมาย เป็นโอกาสอันดีที่จะได้แสดงฝีมือและนำเงินทองไปเลี้ยงดูครอบครัวที่บ้านนอก ทว่าสำหรับองค์จักรพรรดิอัคราแล้ว ภาพดอกบัวที่ถูกวาดขึ้นด้วยปลายพู่กันของหญิงสาวสามัญชนผู้นั้น กลับเป็นดั่งสัญลักษณ์แห่งความหวัง เป็นแสงสว่างเล็กๆ ที่ส่องเข้ามาในห้วงชีวิตอันมืดมิดและโดดเดี่ยวของพระองค์ ความงดงามบริสุทธิ์ของดอกบัวที่ผุดพ้นจากโคลนตมนั้น ช่างคล้ายคลึงกับจิตใจของจิตรกรสาวผู้นี้เสียเหลือเกิน และพระองค์ก็ปรารถนาที่จะทำความรู้จักกับดอกบัวงามดอกนี้ให้ลึกซึ้งยิ่งขึ้น

เมื่อกลับมายังตำหนักส่วนพระองค์ องค์จักรพรรดิอัครายังคงทรงนึกถึงภาพของบุปผาและภาพดอกบัวที่นางวาด พระองค์ทรงหยิบพู่กันและกระดาษขึ้นมา แต่แทนที่จะทรงวาดลายมังกรหรือภาพทิวทัศน์อันยิ่งใหญ่ตามที่เคยทรงโปรด กลับทรงบรรจงวาดภาพดอกบัวสีขาวบริสุทธิ์ขึ้นมาอย่างช้าๆ แต่ละเส้นที่ทรงวาดนั้นเต็มไปด้วยความตั้งใจและแฝงไว้ด้วยความรู้สึกที่เปี่ยมล้น ภาพดอกบัวในกระดาษนั้นแม้จะไม่สมบูรณ์แบบเท่านางบุปผา แต่ก็เป็นภาพดอกบัวที่งดงามที่สุดเท่าที่พระองค์เคยทรงวาดมา เพราะมันถูกวาดขึ้นด้วยแรงบันดาลใจจากความรู้สึกอันบริสุทธิ์ที่เพิ่งจะก่อตัวขึ้นในพระทัย

ขันทีหลงสังเกตเห็นความเปลี่ยนแปลงในพระทัยขององค์จักรพรรดิ ตั้งแต่ทรงทอดพระเนตรงานของบุปผา ดูเหมือนว่าพระองค์จะทรงมีชีวิตชีวามากขึ้น มีรอยยิ้มบางๆ ปรากฏบนพระพักตร์บ่อยขึ้น แม้จะเพียงชั่วครู่ แต่ก็เป็นสิ่งที่หาได้ยากยิ่งนักสำหรับองค์จักรพรรดิผู้ทรงแบกรับภาระอันหนักอึ้งของแผ่นดินมาโดยตลอด ขันทีหลงถอนหายใจอย่างโล่งอกในใจ หวังเพียงว่าความรู้สึกใหม่นี้จะนำพาความสุขมาสู่องค์จักรพรรดิของเขาบ้าง ไม่มากก็น้อย

กระนั้น ขันทีหลงก็ยังคงแอบกังวลเล็กน้อย เพราะรู้ดีว่าการที่องค์จักรพรรดิจะทรงมีพระทัยให้แก่หญิงสามัญชนนั้นไม่ใช่เรื่องง่ายดาย ภายใต้กฎเกณฑ์อันเคร่งครัดของราชสำนักและสายตาอันจับจ้องของขุนนางผู้ใหญ่ ย่อมมีอุปสรรคนานัปการรออยู่เบื้องหน้า แต่หากองค์จักรพรรดิทรงมีความสุข เขาก็พร้อมที่จะเป็นฟันเฟืองเล็กๆ ที่จะช่วยให้ความสุขนั้นคงอยู่ต่อไปให้นานที่สุดเท่าที่จะทำได้

ดวงจันทร์เริ่มลอยเด่นขึ้นเหนือท้องฟ้า แสงนวลอาบไล้ไปทั่วพระราชวัง บุปผาเองก็กลับมายังห้องพักสำหรับจิตรกรภายในวังหลวง นางยังคงนึกถึงความรู้สึกแปลกๆ ที่ถูกจับจ้องมองในตอนกลางวัน แต่ก็ไม่ได้คิดอะไรมากนัก เพียงแค่รู้สึกเหนื่อยอ่อนจากการทำงานมาทั้งวัน และปรารถนาที่จะพักผ่อนเพื่อตื่นขึ้นมาวาดดอกบัวที่ยังไม่เสร็จให้สมบูรณ์ในวันพรุ่งนี้ โดยไม่รู้เลยว่าดอกบัวของนางได้เบ่งบานอยู่ในพระทัยขององค์จักรพรรดิไปแล้ว และเรื่องราวของพวกเขากำลังจะเริ่มต้นขึ้นอย่างแท้จริง