ตอนที่ 9 — การพบพานใต้เงาไทร

สายลมโชยชายพัดพาความเงียบงันและกลิ่นหอมอ่อนๆ ของดอกจำปาเข้ามาในห้องทรงงานอันกว้างขวาง องค์จักรพรรดิอัคราทอดพระเนตรแผ่นฎีกาที่กองสูงอยู่บนโต๊ะทรงงานด้วยแววพระเนตรที่เหนื่อยล้า พู่กันในพระหัตถ์วางนิ่งอยู่ข้างพระแท่น ไม่ได้ถูกยกขึ้นจรดหมึกมานานหลายเพลา พระองค์ทรงเป็นประมุขผู้ปกครองแผ่นดินอันไพศาล แต่กลับทรงรู้สึกโดดเดี่ยวราวกับเป็นเพียงเงาหนึ่งในพระราชวังอันโอฬารแห่งนี้

พระราชกิจอันหนักอึ้ง ความคาดหวังจากขุนนางและราษฎร ‌รวมถึงกฎเกณฑ์อันเคร่งครัดที่คุมขังพระองค์ไว้ในกรงทอง ทำให้พระองค์ทรงโหยหาอิสรภาพและความจริงใจจากผู้คนรอบข้าง ทว่าในโลกของราชสำนักนั้น ความจริงใจเป็นสิ่งหายากยิ่งกว่าเพชรนิลจินดา มีแต่เพียงผลประโยชน์และการแก่งแย่งชิงดีที่รายล้อมอยู่ทุกย่างก้าว

ในบ่ายวันหนึ่งที่แสงแดดอ่อนลง องค์จักรพรรดิอัคราทรงตัดสินพระทัยเสด็จออกจากห้องทรงงาน พระองค์ทรงผลัดเปลี่ยนฉลองพระองค์เป็นชุดผ้าแพรธรรมดาไร้ซึ่งลวดลายบ่งบอกฐานันดร ทรงสวมหมวกปีกกว้างที่ช่วยบดบังพระพักตร์ ​และเสด็จออกไปจากตำหนักหลวงโดยมีขันทีเฒ่าจงผู้จงรักภักดีติดตามไปเพียงลำพัง

"วันนี้เราอยากเดินเล่นในอุทยานด้านนอกตำหนักหลวงเสียหน่อย ท่านจง" พระสุรเสียงทุ้มนุ่มเอ่ยขึ้น

ขันทีจงโค้งคำนับ "พ่ะย่ะค่ะ ฝ่าบาทโปรดระมัดระวัง"

พระองค์พยักพระพักตร์ ไม่ได้เสด็จออกนอกเขตพระราชวังมานานนัก นับตั้งแต่ทรงขึ้นครองราชย์ ความรับผิดชอบอันใหญ่หลวงได้ผูกมัดพระองค์ไว้กับราชบัลลังก์ ‍จนเกือบจะลืมไปแล้วว่าโลกภายนอกกำแพงสูงใหญ่แห่งนี้เป็นเช่นไร

เส้นทางเดินในอุทยานที่ทอดผ่านพุ่มไม้ดอกนานาพรรณ ป่าไผ่ และสระบัว ทำให้พระทัยขององค์จักรพรรดิอัคราพลันรู้สึกเบาสบายขึ้น ทรงสูดลมหายใจเข้าเต็มปอด สัมผัสถึงกลิ่นดิน กลิ่นดอกไม้ และความชุ่มชื้นของน้ำค้างที่ยังคงเกาะพราวอยู่บนใบหญ้า

เมื่อมาถึงบริเวณริมลำธารเล็กๆ ‌ที่มีต้นไทรใหญ่แผ่กิ่งก้านสาขาให้ร่มเงาครึ้ม องค์จักรพรรดิอัคราก็ทรงชะลอฝีพระบาท พระองค์ทรงเหลือบไปเห็นร่างเล็กๆ ร่างหนึ่งกำลังนั่งอยู่ใต้ร่มเงาไม้ใหญ่ ผิวขาวผ่องของนางตัดกับชุดผ้าฝ้ายสีครีมเรียบง่าย ผมยาวสลวยถูกรวบขึ้นอย่างไม่ประณีตนัก ปล่อยให้ปอยผมบางส่วนหลุดรุ่ยลงมาคลอเคลียข้างแก้ม นางกำลังง่วนอยู่กับการวาดภาพบนแผ่นผ้าใบที่กางอยู่ตรงหน้า

พระองค์ทรงหยุดยืนอยู่ห่างๆ ‍ทอดพระเนตรดูนางอย่างเงียบงัน ด้วยความรู้สึกประหลาดใจระคนสงสัย ไม่เคยทรงคาดคิดว่าจะมีผู้ใดมานั่งวาดภาพในมุมสงบแห่งนี้ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของเขตพระราชฐานชั้นในที่มักไม่ค่อยมีผู้คนผ่านไปมานัก

หญิงสาวผู้นั้นดูเหมือนจะอยู่ในภวังค์ของการสร้างสรรค์ นางไม่ได้รับรู้ถึงการมาของแขกไม่ได้รับเชิญ นางบรรจงใช้พู่กันแต้มสีลงบนผืนผ้าอย่างอ่อนโยนบ้าง หนักแน่นบ้าง ตามแต่จินตนาการจะนำพา ​ดวงตาคู่สวยจดจ่ออยู่กับปลายพู่กัน ราวกับโลกทั้งใบของนางมีเพียงผืนผ้าใบและสีสันเหล่านั้น

องค์จักรพรรดิอัคราทรงก้าวเข้าไปใกล้อีกนิด พระองค์ทรงเห็นภาพที่นางกำลังวาดได้อย่างชัดเจนขึ้น เป็นภาพทิวทัศน์ของอุทยานแห่งนี้เอง แต่ทว่าภายใต้ปลายพู่กันของนาง ภาพทิวทัศน์ธรรมดากลับมีชีวิตชีวาขึ้นมาอย่างน่าอัศจรรย์ แสงแดดยามเช้าที่สาดส่องผ่านหมู่ไม้ ความเขียวขจีของใบไม้ ​และความสงบนิ่งของลำธาร ถูกถ่ายทอดออกมาด้วยเทคนิคการใช้สีและการจัดองค์ประกอบที่งดงามเกินกว่าที่พระองค์จะเคยพบเห็นจากภาพวาดชิ้นใดในราชสำนัก

"งดงามเหลือเกิน" พระสุรเสียงทุ้มต่ำหลุดออกจากพระโอษฐ์โดยไม่รู้ตัว

หญิงสาวสะดุ้งสุดตัว พู่กันในมือเกือบจะหลุดจากปลายนิ้ว นางหันขวับมามองด้วยแววตาตื่นตระหนก เมื่อเห็นชายแปลกหน้ายืนอยู่ตรงหน้า นางรีบลุกขึ้นยืนโค้งคำนับอย่างลนลาน "ขออภัยเจ้าค่ะ! ​ข้าไม่ทราบว่ามีท่านอยู่ตรงนี้ ไม่ทราบว่าท่านเป็นใคร เหตุใดจึงมาอยู่ในเขตพระราชฐานได้" น้ำเสียงของนางสั่นเครือเล็กน้อยด้วยความประหวั่นพรั่นพรึง นางไม่เคยพบเห็นบุคคลภายนอกในเขตอุทยานนี้มาก่อน และการที่ชายแปลกหน้าผู้หนึ่งเข้ามาใกล้ถึงเพียงนี้ทำให้หัวใจของนางเต้นระรัว

องค์จักรพรรดิอัคราทรงนิ่งไปชั่วครู่ พระองค์ทรงลืมไปว่าทรงอยู่ในชุดธรรมดา และนางย่อมไม่รู้จักพระองค์ "ไม่ต้องตกใจไปแม่นาง เราเพียงแค่ผ่านมาเห็นท่านกำลังวาดภาพอยู่" พระองค์ทรงพยายามปรับน้ำเสียงให้เป็นปกติที่สุด "ภาพวาดของท่านงดงามจับใจยิ่งนัก เราไม่เคยเห็นภาพวาดที่มีชีวิตชีวาเช่นนี้มาก่อน"

หญิงสาวค่อยๆ เงยหน้าขึ้นมอง ชายตรงหน้าดูสง่างาม แม้จะอยู่ในชุดธรรมดา แต่ก็มีออร่าบางอย่างที่ทำให้รู้สึกเกรงใจ ดวงตาของเขาคมกริบแต่ก็แฝงไว้ด้วยความอ่อนโยนบางอย่าง นางผ่อนลมหายใจเล็กน้อย เมื่อเห็นว่าเขาไม่ได้มีท่าทีคุกคาม

"ข้า...ข้าชื่อบุปผาเจ้าค่ะ" นางแนะนำตัวอย่างสุภาพ "ข้ามาที่นี่เพื่อวาดภาพตามที่ได้รับอนุญาตจากหัวหน้าห้องเครื่อง"

"บุปผา..." พระองค์ทรงทวนพระนามของนาง พลันรู้สึกว่าชื่อนี้ช่างเหมาะสมกับนางยิ่งนัก ราวกับดอกไม้ที่กำลังเบ่งบานในอุทยานแห่งนี้ "ท่านได้รับอนุญาตให้มาวาดภาพถึงในเขตพระราชฐานเลยหรือ"

"เจ้าค่ะ" บุปผาตอบ "ข้าเป็นช่างวาดภาพที่ได้รับมอบหมายให้ทำหน้าที่บันทึกความงามของอุทยานและดอกไม้นานาพรรณเพื่อใช้ประดับตำหนักต่างๆ เจ้าค่ะ"

องค์จักรพรรดิอัคราทรงพยักพระพักตร์อย่างเข้าใจ พระองค์ทรงทราบดีว่าในราชสำนักมีช่างฝีมือมากมายที่ทำงานอยู่เบื้องหลัง แต่ไม่เคยทรงคาดคิดว่าจะได้พบช่างวาดภาพที่มีพรสวรรค์เช่นนี้ในสถานที่ที่ไม่คาดฝัน

"เรา...เราชื่ออัครา" พระองค์ทรงแนะนำพระองค์เองด้วยพระนามที่ใกล้เคียงกับพระนามจริงมากที่สุด เพื่อไม่ให้ผิดสังเกตเกินไป "เราชื่นชอบศิลปะและการวาดภาพยิ่งนัก หากท่านไม่รังเกียจ เราขอชมภาพวาดของท่านได้หรือไม่"

บุปผาลังเลเล็กน้อย แต่เมื่อเห็นแววตาจริงใจของชายหนุ่มตรงหน้าก็พยักหน้า "ได้เจ้าค่ะ ท่านอัครา"

องค์จักรพรรดิอัคราทรงทรุดพระวรกายลงนั่งยองๆ เบื้องหน้าผืนผ้าใบ ทอดพระเนตรภาพวาดด้วยความตั้งใจ พระองค์ทรงสังเกตเห็นรายละเอียดเล็กๆ น้อยๆ ที่บุปผาบรรจงสร้างสรรค์ขึ้นมา แสงและเงาที่ตกกระทบใบไม้แต่ละใบ ริ้วน้ำที่พลิ้วไหวในลำธาร แม้กระทั่งกลีบดอกไม้ที่ร่วงโรยลงบนผืนหญ้า ทุกอย่างล้วนถูกถ่ายทอดออกมาด้วยความประณีตและหัวใจ

"ท่านวาดภาพนี้ด้วยความรู้สึกเช่นไร" พระองค์ทรงถามขึ้นเบาๆ

บุปผาเงยหน้ามองผืนผ้าใบของตนเอง แววตาของนางอ่อนโยนลง "ข้า...ข้ารู้สึกว่าธรรมชาติมีความงามที่บริสุทธิ์และซื่อตรงเจ้าค่ะ ไม่มีการเสแสร้ง ไม่มีการแก่งแย่ง เพียงแค่ความงามที่ดำรงอยู่ของมันเอง ข้าอยากจะถ่ายทอดความรู้สึกนั้นลงไปในภาพวาด ให้ผู้ที่ได้ชมภาพได้รับรู้ถึงความสงบและงดงามที่ธรรมชาติมอบให้"

คำพูดของบุปผาทำให้องค์จักรพรรดิอัคราทรงรู้สึกราวกับมีสายน้ำเย็นรินรดลงในพระทัยที่แห้งผาก พระองค์ทรงได้ยินแต่คำเยินยอและคำกล่าวที่หวังผลประโยชน์มาตลอดชีวิต ไม่เคยมีผู้ใดพูดถึงความจริงใจและความบริสุทธิ์เช่นนี้มาก่อน

"ท่านมองเห็นสิ่งต่างๆ ด้วยหัวใจที่บริสุทธิ์ยิ่งนัก" พระองค์ทรงเอ่ยขึ้น น้ำเสียงเจือความชื่นชมอย่างแท้จริง "เป็นพรสวรรค์ที่มิได้มีเพียงแค่ฝีมือ แต่ยังรวมถึงจิตวิญญาณของผู้สร้างสรรค์ด้วย"

บุปผายิ้มเขินอาย "ท่านอัครากล่าวเกินจริงไปแล้วเจ้าค่ะ ข้าเพียงแค่วาดสิ่งที่ข้ารักเท่านั้น"

องค์จักรพรรดิอัคราทรงเงยพระพักตร์ขึ้นสบตานาง แววพระเนตรของพระองค์ฉายแววใคร่รู้และชื่นชมอย่างชัดเจน "เราอยากจะขอให้ท่านวาดภาพให้เราได้หรือไม่"

บุปผาประหลาดใจกับคำขอ นางไม่เคยรับงานส่วนตัวเช่นนี้มาก่อน มักจะวาดภาพตามคำสั่งของหัวหน้าห้องเครื่องเท่านั้น "วาดภาพ...อะไรหรือเจ้าคะ"

"วาดภาพสิ่งใดก็ได้ที่ท่านเห็นว่างดงาม วาดภาพที่สะท้อนถึงความรู้สึกของท่าน" พระองค์ทรงตอบ "เราอยากจะเก็บภาพวาดของท่านไว้ชื่นชม"

บุปผาครุ่นคิดอยู่ครู่หนึ่ง การวาดภาพให้คนแปลกหน้าเป็นเรื่องที่ไม่เคยทำ แต่แววตาของชายหนุ่มตรงหน้าดูจริงใจและเต็มไปด้วยความคาดหวัง ยากที่จะปฏิเสธ

"ได้เจ้าค่ะ...แต่ข้าจะวาดภาพอะไรให้ท่านดี"

องค์จักรพรรดิอัคราทรงมองไปรอบๆ อุทยาน แล้วสายพระเนตรก็กลับมาหยุดที่นาง "วาดภาพดอกไม้ที่ท่านชื่นชอบที่สุดก็แล้วกัน ดอกไม้ที่สะท้อนถึงตัวท่าน"

บุปผาพยักหน้าช้าๆ "เจ้าค่ะ" หัวใจของนางเต้นระรัวอย่างประหลาด การพบพานชายแปลกหน้าผู้นี้ทำให้โลกที่เคยสงบเงียบของนางดูเหมือนจะมีสีสันเพิ่มขึ้นมาอย่างไม่คาดคิด

พระองค์ทรงใช้เวลาอยู่กับบุปผาอีกครู่ใหญ่ ทรงสอบถามถึงเทคนิคการวาดภาพ สีที่นางใช้ และแรงบันดาลใจในการสร้างสรรค์งานศิลปะ บุปผาก็ตอบคำถามเหล่านั้นด้วยความจริงใจและไม่มีความระแวงสงสัยใดๆ ในโลกของนางนั้น มีเพียงศิลปะและความงามที่อยู่รอบตัวเท่านั้นที่นางสนใจ

จนกระทั่งแสงอาทิตย์เริ่มคล้อยต่ำลง องค์จักรพรรดิอัคราก็ทรงรู้สึกตัวว่าทรงใช้เวลาอยู่กับหญิงสาวสามัญชนผู้นี้นานเกินกว่าที่ควรจะเป็น ขันทีจงที่ยืนรออยู่ห่างๆ ก็เริ่มส่งสัญญาณเตือนด้วยสายตา

"เราคงต้องขอตัวก่อนแล้ว" พระองค์ทรงเอ่ยขึ้นด้วยความรู้สึกเสียดาย "พรุ่งนี้...เราจะกลับมาชมความคืบหน้าของภาพวาดท่านได้หรือไม่"

บุปผาเงยหน้าขึ้นมอง "ได้เจ้าค่ะ ท่านอัครา"

องค์จักรพรรดิอัคราทรงลุกขึ้นยืน ทอดพระเนตรมองบุปผาอีกครั้ง ก่อนจะหันหลังและเสด็จจากไปพร้อมกับขันทีจง ทิ้งให้บุปผายืนอยู่เพียงลำพังใต้เงาไทร หัวใจของนางยังคงเต้นระรัว ความรู้สึกประหลาดใจและตื่นเต้นกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นยังคงอบอวลอยู่ในใจ

"ท่านอัครา..." นางพึมพำกับตัวเอง "เขาเป็นใครกันนะ"

ในขณะที่องค์จักรพรรดิอัคราเสด็จกลับเข้าสู่ตำหนักหลวง พระทัยของพระองค์ก็ยังคงเต็มไปด้วยภาพของหญิงสาวผู้มีพรสวรรค์และจิตใจบริสุทธิ์ ภาพวาดที่งดงามและคำพูดที่จริงใจของนาง ทำให้พระองค์รู้สึกถึงความสดชื่นที่ไม่เคยได้รับมานานแสนนาน

"ท่านจง" พระองค์ตรัสขึ้น "ท่านรู้จักช่างวาดภาพที่ชื่อบุปผาหรือไม่"

ขันทีจงโค้งคำนับ "พ่ะย่ะค่ะฝ่าบาท ข้าพระองค์เคยได้ยินชื่อ บุปผาเป็นช่างวาดภาพที่มีชื่อเสียงในหมู่ช่างฝีมือหลวง นางเป็นบุตรีของอดีตช่างวาดภาพประจำราชสำนักผู้ล่วงลับ มีฝีมือเป็นที่กล่าวขวัญว่าเหนือกว่าช่างวาดภาพรุ่นเดียวกันหลายคนพ่ะย่ะค่ะ"

องค์จักรพรรดิอัคราทรงพยักพระพักตร์ "เป็นเช่นนั้นเอง...พรุ่งนี้ เราจะไปที่อุทยานอีกครั้ง ท่านไม่ต้องตามไปให้เป็นที่สังเกต ให้เราไปเพียงลำพัง"

ขันทีจงมีสีหน้ากังวลเล็กน้อย "แต่...ฝ่าบาท การเสด็จออกไปเพียงลำพังนั้นอันตรายนักพ่ะย่ะค่ะ"

"ไม่ต้องห่วง" พระองค์ตรัสด้วยน้ำเสียงเด็ดขาด "เราจะระมัดระวังตัวเอง"

ขันทีจงทำได้เพียงโค้งคำนับ แม้จะรู้สึกเป็นห่วงพระองค์ยิ่งนัก ทว่าเมื่อเห็นแววพระเนตรที่แน่วแน่และรอยยิ้มจางๆ ที่ปรากฏบนพระโอษฐ์ขององค์จักรพรรดิผู้โดดเดี่ยว ก็ทำให้ขันทีเฒ่ารู้สึกยินดีที่พระองค์ได้พบกับสิ่งที่จะช่วยคลายความทุกข์ระทมในพระทัยได้บ้าง ไม่ว่าสิ่งนั้นจะเป็นอะไรก็ตาม

ในค่ำคืนนั้น องค์จักรพรรดิอัคราทรงบรรทมหลับไปพร้อมกับภาพของดอกไม้ที่กำลังเบ่งบานในผืนผ้าใบ และรอยยิ้มที่บริสุทธิ์ของบุปผา ซึ่งเป็นสิ่งที่ไม่เคยเกิดขึ้นมานานนัก

ส่วนบุปผา นางนอนลืมตาอยู่ในห้องเล็กๆ ของตนเอง ภาพของชายหนุ่มที่ชื่ออัครายังคงวนเวียนอยู่ในความคิดของนาง แววตาที่เต็มไปด้วยความลุ่มลึกแต่ก็แฝงไว้ด้วยความอ่อนโยน ทำให้หัวใจของนางเต้นแรงขึ้นมาอย่างไม่อาจควบคุมได้ นางไม่รู้ว่าการพบพานครั้งนี้จะนำพาสิ่งใดมาสู่ชีวิตของนาง แต่ที่แน่ๆ คือ โลกของนางจะไม่เหมือนเดิมอีกต่อไปแล้ว

นางหยิบพู่กันขึ้นมาจรดลงบนแผ่นกระดาษเปล่า เริ่มร่างภาพดอกไม้อันงดงามในจินตนาการ ดอกไม้ที่เธอเลือกที่จะวาดให้กับชายแปลกหน้าผู้เป็นปริศนา ดอกไม้ที่สะท้อนถึงตัวตนของนางเอง ความรู้สึกที่เปี่ยมล้นไปด้วยแรงบันดาลใจทำให้ปลายนิ้วของนางเคลื่อนไหวอย่างรวดเร็วและมั่นคง ราวกับว่าจิตวิญญาณของนางได้ถูกปลุกให้ตื่นขึ้นมาอีกครั้ง การพบพานครั้งนี้จุดประกายบางอย่างในใจของบุปผาให้สว่างไสวขึ้นมาอย่างที่ไม่เคยเป็นมาก่อน

ทั้งสองต่างไม่รู้ว่าการพบพานใต้เงาไทรในวันนั้น จะเป็นจุดเริ่มต้นของเรื่องราวความรักอันบริสุทธิ์ ที่จะต้องฝ่าฟันอุปสรรคมากมายภายใต้สายตาจับจ้องของราชสำนักอันเคร่งครัดและโหดร้าย