ตอนที่ 11 — การพบพานใต้เงาจันทรา

ความมืดมิดคืบคลานเข้าปกคลุมทั่วผืนฟ้า ประดับประดาด้วยดวงดาวนับล้านที่กระพริบพรายราวอัญมณีล้ำค่า ท่ามกลางความเงียบสงบยามราตรี ภายในพระราชวังอันโอ่อ่าตระการตา องค์จักรพรรดิภูมินทร์กลับทรงรู้สึกโดดเดี่ยวอ้างว้างอย่างไม่เคยเป็นมาก่อน ผ้าไหมเนื้อดีที่ทรงฉลองพระองค์มิอาจมอบความอบอุ่นให้แก่พระวรกายที่เย็นเยียบเท่าพระทัยที่กำลังเดียวดาย พระองค์ทรงเดินทอดพระเนตรไปตามระเบียงทางเดินอันกว้างขวาง สิ้นสุด ‌ณ สวนต้องห้ามที่น้อยคนนักจะกล้าก้าวล่วงเข้าไป

สวนแห่งนี้เป็นสถานที่โปรดของพระองค์มาตั้งแต่ทรงพระเยาว์ เป็นมุมสงบที่ซ่อนตัวอยู่หลังกำแพงสูง มีต้นไม้น้อยใหญ่แผ่กิ่งก้านสาขาครึ้มครึ้ม ดอกไม้ป่านานาพรรณแย้มบานส่งกลิ่นหอมอ่อนๆ ยามค่ำคืน บัดนี้ แสงจันทร์สีนวลสาดส่องลงมาต้องพื้นหินอ่อน ​ส่องกระทบกับกลีบดอกไม้สีขาวสะอาดตา ราวกับมีใครนำอัญมณีมาโปรยปรายไว้เบื้องล่าง องค์จักรพรรดิภูมินทร์ทรงทอดถอนพระทัยเบาๆ ทรงประทับลงบนม้านั่งหินอ่อนเย็นเฉียบ พลันความรู้สึกหม่นหมองก็เข้าเกาะกุมพระทัยอีกครั้ง

ตลอดทั้งวัน พระองค์ทรงต้องเผชิญกับราชกิจอันหนักอึ้ง การประชุมกับเหล่าเสนาบดีที่เต็มไปด้วยข้อถกเถียงไม่รู้จบสิ้น การตัดสินใจที่ส่งผลกระทบต่อชีวิตของราษฎรนับล้าน ‍และสายตาที่จับจ้องจากทุกทิศทาง ภายใต้พระราชอำนาจอันสูงสุด พระองค์คือผู้ปกครองที่ยิ่งใหญ่ ทว่าในยามค่ำคืนเช่นนี้ เมื่อมงกุฎทองคำถูกถอดออก องค์จักรพรรดิก็เป็นเพียงชายหนุ่มผู้หนึ่งที่โหยหาความสงบและอิสระ ไม่ต่างจากนกน้อยที่ถูกขังอยู่ในกรงทองอันงดงาม

ในขณะที่พระองค์กำลังทรงปล่อยพระทัยให้ล่องลอยไปกับความเงียบงัน พลันพระเนตรก็เหลือบไปเห็นเงาร่างอรชรของผู้หนึ่งกำลังนั่งคุกเข่าอยู่ใต้ต้นพิกุลเก่าแก่ ‌นางกำลังบรรจงใช้พู่กันแต้มสีลงบนผืนผ้าใบอย่างประณีต แสงจันทร์สาดส่องต้องใบหน้าของนาง เผยให้เห็นโครงหน้าเรียวรูปไข่ ผิวขาวผ่องราวไข่มุก และริมฝีปากอิ่มสีชมพูระเรื่อ นัยน์ตาของนางจดจ่ออยู่กับปลายพู่กันอย่างแน่วแน่ ราวกับโลกทั้งใบหยุดนิ่งอยู่ตรงหน้าเพียงแค่ผืนผ้าใบและสีสันเหล่านั้น

องค์จักรพรรดิทรงประหลาดพระทัยยิ่งนัก สวนแห่งนี้คือเขตหวงห้าม ‍มีเพียงพระองค์และเหล่าขันทีคนสนิทเท่านั้นที่ได้รับอนุญาตให้เข้ามา เหตุใดจึงมีสตรีสามัญชนผู้นี้เล็ดลอดเข้ามาได้ ทว่าความแปลกใจก็ถูกแทนที่ด้วยความสนใจใคร่รู้ เมื่อพระองค์ทรงสังเกตเห็นภาพวาดที่อยู่ตรงหน้านาง มันคือภาพทิวทัศน์ของสวนแห่งนี้ในยามราตรี ที่ถูกถ่ายทอดออกมาด้วยฝีแปรงอันละเอียดอ่อนและสีสันที่งดงามเกินกว่าจิตรกรหลวงหลายคนจะรังสรรค์ได้

พระองค์ทรงลุกขึ้นช้าๆ แล้วก้าวพระบาทเข้าไปใกล้อย่างเงียบเชียบ ด้วยความที่ทรงฉลองพระองค์อย่างเรียบง่ายปราศจากเครื่องทรงอันแสดงถึงฐานันดรศักดิ์ ​สตรีผู้นั้นจึงมิได้รู้สึกถึงการมาของพระองค์ นางยังคงง่วนอยู่กับการสร้างสรรค์ผลงานศิลปะชิ้นเอกนั้นอย่างใจจดใจจ่อ จนกระทั่งพระองค์ทรงหยุดยืนอยู่ข้างหลัง นางจึงเงยหน้าขึ้นมาด้วยความตกใจ ดวงตาเบิกกว้างเมื่อเห็นเงาร่างสูงใหญ่ยืนอยู่เบื้องหลัง

"นะ...นายท่าน!" นางอุทานเบาๆ ใบหน้าขาวผ่องพลันซีดเผือดลงทันที พู่กันในมือแทบจะหล่นลงพื้น ​นางรีบลุกขึ้นยืนแล้วก้มศีรษะลงต่ำแทบติดพื้น ด้วยความเกรงกลัวและไม่เข้าใจว่าเหตุใดจึงมีชายแปลกหน้าเข้ามาในเขตหวงห้ามเช่นนี้

"อย่าตกใจไปเลย" องค์จักรพรรดิทรงตรัสด้วยสุรเสียงนุ่มนวล ทรงพยายามทำให้บรรยากาศผ่อนคลาย "ข้าเพียงแต่ผ่านมาเห็นเจ้ากำลังวาดภาพอยู่"

พิกุลเงยหน้าขึ้นเล็กน้อย แอบชำเลืองมองชายหนุ่มที่ยืนอยู่เบื้องหน้า เขามีรูปงามสง่า ผิวพรรณสะอาดสะอ้าน ​ดวงตาคมกริบแต่กลับแฝงแววความอ่อนโยน และลมหายใจของเขาก็อบอวลไปด้วยกลิ่นหอมของกำยานชั้นดี แม้จะไม่ได้สวมเสื้อผ้าแพรพรรณหรูหรา แต่กลับมีรัศมีของชนชั้นสูงแผ่ออกมาอย่างเห็นได้ชัด นางรู้สึกประหวั่นพรั่นพรึงอยู่ในใจ ไม่กล้าแม้แต่จะเอ่ยถามว่าเขาเป็นใคร

"ภาพของเจ้า...งดงามนัก" พระองค์ทรงตรัสอีกครั้ง พลางทอดพระเนตรไปยังผืนผ้าใบที่ยังวาดไม่เสร็จสมบูรณ์ "เจ้าเป็นจิตรกรของราชสำนักหรือ?"

พิกุลส่ายหน้าเบาๆ "หามิได้เพคะ...เอ่อ...หามิได้ขอรับ กระหม่อมเป็นเพียงลูกสาวของช่างแกะสลักในวังหลวง ได้รับอนุญาตให้เข้ามาช่วยงานบิดาเป็นครั้งคราวเท่านั้นเพคะ" นางแก้คำเรียกขานในตอนท้ายด้วยความสับสนและประหม่า

"บุตรสาวของช่างแกะสลัก?" องค์จักรพรรดิทรงเลิกพระขนงขึ้นเล็กน้อย "แต่ฝีมือของเจ้า...เหนือกว่าจิตรกรหลวงหลายคนเสียอีก"

คำชมเชยจากชายแปลกหน้าทำให้พิกุลรู้สึกประหลาดใจ นางไม่เคยคิดว่าฝีมือของตนจะโดดเด่นอะไรนัก เพียงแต่นางรักในการวาดภาพ รักในความงดงามของธรรมชาติ และมักจะใช้เวลาว่างแอบเข้ามาในสวนแห่งนี้เพื่อเก็บเกี่ยวแรงบันดาลใจ

"กระหม่อมเพียงแค่วาดตามที่ใจปรารถนาเท่านั้นเพคะ" นางเอ่ยตอบอย่างถ่อมตน

องค์จักรพรรดิทรงรู้สึกถูกชะตากับสตรีผู้นี้อย่างประหลาด ความบริสุทธิ์ไร้เดียงสาในแววตาของนาง ผนวกกับความสามารถอันโดดเด่น ทำให้พระองค์รู้สึกราวกับได้พบกับโอเอซิสกลางทะเลทรายอันแห้งแล้ง

"เจ้าชื่ออะไร?" พระองค์ทรงตรัสถาม

"พิกุลเพคะ" นางตอบพร้อมกับก้มหน้าลงเล็กน้อย

"พิกุล...ชื่อเพราะพริ้งนัก ดุจดังดอกไม้ที่เจ้ากำลังวาดอยู่นี้" พระองค์ทรงแย้มสรวลบางๆ รอยยิ้มนั้นงดงามราวกับแสงแรกอรุณรุ่ง ทำให้พิกุลรู้สึกใจเต้นระรัวอย่างห้ามไม่ได้

"นายท่านเล่าเพคะ...เอ่อ...ขอรับ" พิกุลเงยหน้าขึ้นสบพระเนตรด้วยความกล้าหาญชั่วขณะหนึ่ง

องค์จักรพรรดิทรงชะงักไปเล็กน้อย ทรงคิดในพระทัยว่าหากบอกฐานะที่แท้จริงออกไป สตรีผู้นี้คงจะหวาดกลัวจนไม่กล้าแม้แต่จะเงยหน้ามองพระองค์อีกเป็นแน่ ทรงตัดสินใจที่จะปิดบังตัวตนเอาไว้ก่อน เพื่อที่จะได้มีโอกาสพูดคุยกับนางอย่างเป็นกันเอง

"เจ้าเรียกข้าว่า...อืม...ภพ ก็แล้วกัน" พระองค์ตรัสขึ้นทันที ชื่อนี้เป็นชื่อที่พระองค์ทรงใช้เรียกแทนพระองค์เองยามเมื่อทรงปลอมพระองค์ออกนอกวังหลวง

พิกุลพยักหน้ารับ นางรู้สึกสบายใจขึ้นเล็กน้อยเมื่อเห็นว่าชายหนุ่มผู้นี้ดูจะไม่ถือสาตนเองนัก

"แล้วท่านภพ...เข้ามาในสวนแห่งนี้ได้อย่างไรเพคะ ที่นี่เป็นเขตหวงห้าม..." พิกุลกลั้นใจถามออกไป

"ข้าเป็นสหายของคนในวังหลวง เขาอนุญาตให้ข้าเข้ามาพักผ่อนได้เป็นครั้งคราว" องค์จักรพรรดิทรงตรัสแก้ตัวไปตามน้ำ ทรงรู้สึกผิดเล็กน้อยที่ต้องโกหกนาง

"เช่นนั้นหรือเพคะ" พิกุลพยักหน้าอย่างไม่ติดใจสงสัยนัก "ถ้าอย่างนั้น...ท่านภพพอจะมีคำแนะนำสำหรับภาพวาดของกระหม่อมบ้างหรือไม่เพคะ" นางเอ่ยถามด้วยแววตาเป็นประกาย

องค์จักรพรรดิทรงรู้สึกยินดีที่นางกล้าที่จะสนทนากับพระองค์มากขึ้น พระองค์ทรงเดินเข้าไปใกล้ผืนผ้าใบ พลางทอดพระเนตรภาพวาดด้วยความพินิจพิเคราะห์

"สีสันของเจ้าช่างสดใสและมีชีวิตชีวา แต่ดูเหมือนว่า...แสงเงาบางจุดยังขาดความลึกซึ้งไปเล็กน้อย หากเจ้าเพิ่มเงาตรงบริเวณโคนต้นไม้ให้เข้มขึ้นอีกสักนิด ภาพจะดูมีมิติและสมจริงมากยิ่งขึ้น" พระองค์ทรงชี้แนะด้วยพระสุรเสียงอ่อนโยน

พิกุลรับฟังด้วยความตั้งใจ ดวงตาของนางเป็นประกายเมื่อได้รับคำแนะนำจากชายหนุ่มผู้นี้ นางหยิบพู่กันขึ้นมาอีกครั้ง แล้วบรรจงแต้มสีลงไปตามคำแนะนำขององค์จักรพรรดิ เพียงชั่วครู่ ภาพวาดก็ดูมีชีวิตชีวาและงดงามยิ่งขึ้นกว่าเดิมอย่างน่าอัศจรรย์

"จริงด้วยเพคะ!" นางอุทานด้วยความตื่นเต้น "ท่านภพช่างเป็นผู้ที่มีสายตาเฉียบแหลมยิ่งนัก กระหม่อมไม่เคยสังเกตเห็นมาก่อนเลย"

องค์จักรพรรดิทรงแย้มสรวลอย่างพึงพอพระทัย พระองค์ทรงใช้เวลาอีกพักใหญ่ในการสนทนากับพิกุลเกี่ยวกับศิลปะและเรื่องราวต่างๆ พิกุลเล่าเรื่องราวชีวิตอันเรียบง่ายของนางให้พระองค์ฟัง ตั้งแต่ความรักในการวาดภาพที่สืบทอดมาจากมารดาผู้ล่วงลับ ความฝันที่จะได้วาดภาพทิวทัศน์นอกวังหลวง และความสุขเล็กๆ น้อยๆ ที่ได้จากการสร้างสรรค์ผลงานศิลปะ

ในขณะที่พิกุลเล่าเรื่องราว องค์จักรพรรดิทรงรับฟังด้วยความสนใจ พระองค์ทรงรู้สึกว่าสตรีผู้นี้ช่างแตกต่างจากสตรีในราชสำนักโดยสิ้นเชิง นางปราศจากจริตมารยา ปราศจากความทะเยอทะยาน มีเพียงความบริสุทธิ์และความจริงใจที่ทำให้พระองค์รู้สึกผ่อนคลายอย่างไม่เคยเป็นมาก่อน

เวลาล่วงเลยไปอย่างรวดเร็ว แสงจันทร์เริ่มคล้อยต่ำลง ท้องฟ้าเริ่มมีเค้าลางของแสงเงินแสงทอง องค์จักรพรรดิทรงตระหนักว่าถึงเวลาที่พระองค์ต้องเสด็จกลับแล้ว

"พิกุล...ข้าคงต้องขอตัวกลับก่อน" พระองค์ตรัสด้วยความอาลัยเล็กน้อย

"เพคะ" พิกุลพยักหน้าด้วยความเสียดายเช่นกัน "ขอบพระคุณท่านภพมากนะเพคะ ที่กรุณาให้คำแนะนำและอยู่เป็นเพื่อนคุยกับกระหม่อม"

"ไม่เป็นไรหรอก ข้าเองก็รู้สึกยินดีที่ได้พูดคุยกับเจ้า" พระองค์ตรัสตอบ "พรุ่งนี้...เจ้าจะมาที่นี่อีกหรือไม่?"

พิกุลเงยหน้าขึ้นสบพระเนตร "ถ้ามีเวลาว่าง กระหม่อมก็ตั้งใจว่าจะมาเพคะ"

"เช่นนั้น...พรุ่งนี้ข้าจะกลับมาหาเจ้าอีก" องค์จักรพรรดิทรงตรัสด้วยพระสุรเสียงอ่อนโยน "ข้าอยากจะเห็นภาพวาดของเจ้าเมื่อเสร็จสมบูรณ์"

พิกุลรู้สึกดีใจอย่างประหลาด นางพยักหน้ารับด้วยรอยยิ้มสดใส "เพคะ กระหม่อมจะตั้งใจวาดให้งดงามที่สุดเลยเพคะ"

องค์จักรพรรดิทรงแย้มสรวลอีกครั้ง ก่อนจะทรงหมุนพระวรกายจากไป ทรงเดินจากไปอย่างเงียบเชียบ ปล่อยให้พิกุลยืนอยู่เพียงลำพังใต้ต้นพิกุลเก่าแก่ นางมองตามเงาร่างของชายหนุ่มผู้นั้นจนลับหายไปในความมืดมิด

หัวใจของพิกุลยังคงเต้นระรัวด้วยความรู้สึกประหลาด นางไม่เคยรู้สึกผ่อนคลายและมีความสุขเช่นนี้มาก่อน การสนทนากับชายหนุ่มนามว่า 'ภพ' ผู้มีความรู้ด้านศิลปะอย่างลึกซึ้ง และมีรอยยิ้มที่อบอุ่น ทำให้โลกของนางที่เคยมีเพียงสีขาวดำ กลับถูกเติมเต็มด้วยสีสันอันหลากหลาย พิกุลก้มลงมองภาพวาดของตนเองอีกครั้ง ภาพทิวทัศน์ยามราตรีของสวนต้องห้ามแห่งนี้ บัดนี้ดูงดงามและมีชีวิตชีวามากยิ่งขึ้นกว่าเดิม และในใจของนางก็เริ่มก่อตัวเป็นความรู้สึกบางอย่างที่ยังไม่เข้าใจ แต่กลับทำให้หัวใจพองโตอย่างน่าประหลาด

องค์จักรพรรดิภูมินทร์เสด็จกลับเข้าสู่ห้องบรรทม พระองค์ทรงปลดเครื่องทรงออกอย่างช้าๆ แล้วทรงประทับลงบนพระแท่นบรรทม ทว่าพระเนตรกลับไม่ได้หลับลง พระองค์ทรงทอดพระเนตรไปยังดวงจันทร์ที่กำลังคล้อยต่ำลงนอกหน้าต่าง พระพักตร์ของพิกุล รอยยิ้มของนาง และเสียงหัวเราะใสๆ ของนางยังคงก้องอยู่ในพระกรรณ พระองค์ไม่เคยทรงพบสตรีใดที่ทำให้พระองค์รู้สึกเช่นนี้มาก่อน

ความรู้สึกเดียวดายที่เคยเกาะกุมพระทัยตลอดหลายปีที่ผ่านมา บัดนี้กลับถูกแทนที่ด้วยความรู้สึกแปลกใหม่ ความตื่นเต้นและความกระหายใคร่รู้ที่จะได้พบกับนางอีกครั้ง องค์จักรพรรดิภูมินทร์ทรงตระหนักว่าการพบพานโดยบังเอิญในคืนนี้ ได้จุดประกายความหวังเล็กๆ ในพระทัยอันอ้างว้างของพระองค์เสียแล้ว

ท่ามกลางกฎเกณฑ์อันเคร่งครัดของราชสำนัก ภายใต้สายตาจับจ้องของขุนนางผู้ใหญ่ องค์จักรพรรดิภูมินทร์ผู้สูงศักดิ์และพิกุลสตรีสามัญชนผู้เปี่ยมพรสวรรค์ ได้เริ่มต้นบทสนทนาที่อาจเปลี่ยนชะตาชีวิตของพวกเขาทั้งสองไปตลอดกาล โดยที่ทั้งคู่ยังมิอาจรู้เลยว่า เส้นทางข้างหน้าจะเต็มไปด้วยขวากหนามและความท้าทายมากมายเพียงใด แต่ ณ ค่ำคืนแห่งการพบพานใต้เงาจันทรานี้ เมล็ดพันธุ์แห่งความรู้สึกอันบริสุทธิ์ได้ถูกหว่านลงในหัวใจของทั้งคู่แล้ว รอวันที่จะเติบโตเป็นบุปผางามที่เบ่งบานเคียงบัลลังก์.