ตอนที่ 20 — เตาถ่านไออุ่น กลิ่นหอมหวาน ความสุขยามเช้า

กลิ่นหอมหวานของน้ำตาลมะพร้าวเคี่ยวกับกะทิสดลอยอวลไปทั่วบริเวณร้าน “ขนมไทยน้ำฝน กลิ่นเตาถ่าน...ไออุ่นความหวัง” ยามรุ่งอรุณ แสงทองอ่อนๆ ยามเช้าสาดส่องเข้ามาทางช่องหน้าต่างไม้ฉลุลาย ทำให้เห็นควันจางๆ ลอยกรุ่นมาจากเตาถ่านโบราณที่ตั้งเรียงรายอยู่ด้านหลังร้าน ‌เสียงตะหลิวกระทบกระทะเบาๆ ผสมกับเสียงหัวเราะคิกคักของเด็กหญิงตัวเล็กๆ ที่กำลังช่วยจัดจานขนมเบาๆ มือ กลายเป็นบทเพลงแห่งความสุขที่บรรเลงอยู่ในชีวิตประจำวันของน้ำฝน ร้านขยายใหญ่ขึ้นกว่าที่คิดไว้แต่แรก มีโต๊ะเก้าอี้ไม้แกะสลักสวยงามรองรับลูกค้าได้หลายสิบคน

เสียงกรุ๋งกริ๋งจากกระดิ่งเหนือประตูไม้ดังขึ้นพร้อมกับการมาของลูกค้าคนแรกของวัน คุณลุงสมชาย ​วัยหกสิบกว่า ผู้เป็นขาประจำและเป็นเหมือนญาติผู้ใหญ่ของร้าน เดินเข้ามาพร้อมรอยยิ้มอารี “น้ำฝนวันนี้มีอะไรเด็ดๆ ให้ลุงลองอีกไหม หลานสาวของลุงมันติดขนมร้านเอ็งงอมแงมแล้ว”

น้ำฝนที่กำลังง่วนกับการจัดขนมชั้นสีสวยสดหลากสีลงในกระทงใบตองแห้งที่เตรียมไว้ เงยหน้าขึ้นส่งยิ้มกว้างให้คุณลุง “มีสิคะคุณลุง ‍วันนี้ขนมชั้นเนื้อนุ่มละมุนลิ้นกว่าทุกวันเลยค่ะ กะทิสดเพิ่งคั้นเมื่อเช้าเลยค่ะ ส่วนข้าวเหนียวสังขยาก็หอมกลิ่นน้ำตาลโตนดแท้ๆ เคี่ยวใหม่ๆ เลยค่ะ”

น้องแก้ม เด็กหญิงวัยแปดขวบ หลานสาวตัวน้อยของน้ำฝนที่มาช่วยจัดจานขนมทุกเช้าก่อนไปโรงเรียน หัวเราะคิกคักพลางยื่นตะโก้เผือกหอมๆ ‌ที่เพิ่งนึ่งเสร็จใหม่ๆ ให้คุณลุง “คุณลุงลองตะโก้ของน้าฝนสิคะ หอมมันที่สุดเลย”

คุณลุงสมชายรับตะโก้มาอย่างเอ็นดู ลูบหัวน้องแก้มเบาๆ “เก่งมากเจ้าหนู น้อยๆ ก็รู้จักช่วยงานแล้ว ‍โตขึ้นต้องเป็นแม่ค้าที่เก่งเหมือนน้าฝนแน่ๆ”

น้ำฝนมองภาพตรงหน้าด้วยความอิ่มเอมใจ นี่คือความสุขที่เธอเฝ้าฝันมาตลอดหลายปี ร้านขนมไทยเล็กๆ ที่เคยเริ่มต้นจากเพียงเตาถ่านเก่าๆ กับความมุ่งมั่นอันแรงกล้า บัดนี้ได้เติบโตขึ้นเป็นที่รู้จัก มีลูกค้าแวะเวียนมาไม่ขาดสาย ไม่ใช่แค่คนในหมู่บ้าน ​แต่รวมถึงนักท่องเที่ยวจากต่างถิ่นที่ได้ยินชื่อเสียงความอร่อยและเอกลักษณ์ของขนมไทยเตาถ่านที่นี่

ทุกสิ่งทุกอย่างในร้านนี้เกิดจากหยาดเหงื่อแรงกายและน้ำพักน้ำแรงของเธอล้วนๆ ตั้งแต่การคัดเลือกวัตถุดิบชั้นเลิศอย่างพิถีพิถัน ไม่ว่าจะเป็นมะพร้าวที่ต้องสดใหม่จากสวนหลังบ้าน น้ำตาลโตนดแท้จากแหล่งชุมชน ไปจนถึงแป้งข้าวเจ้าที่ต้องโม่เองเพื่อความหอมนุ่มละมุนลิ้น ความหอมกรุ่นของควันเตาถ่านที่คลุ้งอยู่ในอากาศยามเช้า ไม่ใช่แค่กลิ่นที่เติมเต็มความอร่อยให้กับขนม แต่ยังเป็นเหมือนกลิ่นของความพยายาม ​กลิ่นของความหวังที่ค่อยๆ ก่อร่างสร้างตัวขึ้นมาจากเถ้าถ่านแห่งความยากลำบากในอดีต

เธอนึกย้อนไปถึงวันที่ต้องลองผิดลองถูก เคี่ยวสังขยาจนไหม้ไปหลายกระทะ นึ่งขนมชั้นจนแข็งกระด้างไปหลายรอบ เสียงตำหนิและคำดูแคลนจากคนรอบข้างที่บอกว่าเธอไม่มีทางทำสำเร็จ ไม่มีเงิน ไม่มีโอกาส ไม่มีทางสู้คนอื่นเขาได้ ​แต่เธอก็ไม่เคยยอมแพ้ เสียงเหล่านั้นยิ่งเป็นแรงผลักดันให้เธอต้องก้าวเดินไปข้างหน้า พิสูจน์ให้ทุกคนเห็นว่าความฝันนั้นเป็นจริงได้ หากใจไม่ท้อ

“น้ำฝนคะ ข้าวเหนียวปิ้งหมดแล้วค่ะ” เสียงป้าสร้อย หนึ่งในลูกมือผู้ซื่อสัตย์ที่อยู่กับน้ำฝนมาตั้งแต่ร้านยังเล็กเท่ารูหนู พูดขึ้น ทำให้เธอหลุดจากภวังค์

“ตายจริง! สงสัยวันนี้ลูกค้าจะเยอะเป็นพิเศษนะคะป้าสร้อย เดี๋ยวฝนจะรีบปิ้งเพิ่มค่ะ” น้ำฝนตอบพลางเร่งมือจัดขนมให้ทันกับความต้องการของลูกค้าที่เริ่มทยอยกันเข้ามาเต็มร้าน เสียงจอแจของผู้คน เสียงพูดคุย เสียงหัวเราะผสมกับเสียงเพลงไทยเดิมคลอเบาๆ สร้างบรรยากาศที่อบอุ่นและมีชีวิตชีวาให้กับร้าน “ขนมไทยน้ำฝน กลิ่นเตาถ่าน...ไออุ่นความหวัง”

ไม่นานนัก ลูกค้าคนพิเศษก็ปรากฏตัวขึ้น หญิงสาวท่าทางภูมิฐาน แต่งกายสุภาพเรียบร้อย แต่แฝงด้วยความสง่างามตามแบบฉบับของคนทำงานมืออาชีพ เธอเดินตรงเข้ามาในร้านด้วยรอยยิ้มละไม ดวงตาคู่คมกวาดมองบรรยากาศร้านอย่างพินิจพิเคราะห์ ก่อนจะหยุดสายตาที่น้ำฝน

“สวัสดีค่ะคุณน้ำฝน ดิฉันพิชญ์นะคะ จากโรงแรม ‘ธารารินทร์ ลักซ์ชัวรี่ บูทีค’ ที่โทรมาเมื่อวานนี้ค่ะ” คุณพิชญ์แนะนำตัว น้ำฝนจำได้ทันที เธอคือตัวแทนจากโรงแรมหรูระดับห้าดาวที่เพิ่งเปิดใหม่ในตัวจังหวัด และต้องการจะนำเสนอวัฒนธรรมไทยผ่านอาหารและขนมท้องถิ่นแท้ๆ ให้แก่แขกผู้เข้าพัก

“สวัสดีค่ะคุณพิชญ์ ไม่คิดว่าจะมาถึงเร็วขนาดนี้เลยค่ะ เชิญด้านในก่อนนะคะ” น้ำฝนรีบเชิญ คุณพิชญ์พยักหน้ารับ เดินตามเข้าไปด้านในโซนที่จัดไว้สำหรับพูดคุยกัน

“ดิฉันได้ยินชื่อเสียงของร้านคุณน้ำฝนมานานแล้วค่ะ โดยเฉพาะเรื่องการคงเอกลักษณ์ของขนมไทยโบราณและกลิ่นเตาถ่านที่เป็นเสน่ห์เฉพาะตัว” คุณพิชญ์เริ่มบทสนทนา หลังจากสั่งชามะลิร้อนๆ มาจิบ “จากที่เห็นด้วยตาตัวเองวันนี้ ยิ่งมั่นใจเลยค่ะว่าคุณน้ำฝนมีความตั้งใจและฝีมือที่ยอดเยี่ยมจริงๆ”

น้ำฝนรู้สึกภาคภูมิใจแต่ก็ยังคงถ่อมตัว “ขอบคุณมากค่ะคุณพิชญ์ ฝนแค่ตั้งใจทำสิ่งที่รักให้ดีที่สุดค่ะ”

“ทางโรงแรมของเรากำลังจะเปิดโซนร้านอาหารไทยโบราณที่เน้นประสบการณ์ ‘Slow Life’ และ ‘Authentic Local’ ค่ะ เราต้องการนำเสนอขนมไทยแท้ๆ ที่ทำด้วยใจ และคงกลิ่นอายของวิถีชีวิตชนบทที่หาได้ยากในปัจจุบันนี้ ซึ่งขนมจากร้านคุณน้ำฝนคือคำตอบที่เราตามหาค่ะ” คุณพิชญ์อธิบายพลางยื่นนามบัตรและเอกสารบางอย่างให้น้ำฝน “เราอยากจะขอความกรุณาจากคุณน้ำฝน ให้เป็นผู้ผลิตและจัดส่งขนมไทยสำหรับเสิร์ฟในโรงแรมของเราค่ะ”

น้ำฝนรับเอกสารมาอ่านคร่าวๆ ใจหนึ่งก็เต้นรัวด้วยความตื่นเต้น นี่คือโอกาสครั้งใหญ่ที่จะได้ขยายกิจการและนำพาขนมไทยเตาถ่านของเธอไปสู่ระดับที่สูงขึ้น แต่ในอีกใจหนึ่งก็มีความกังวลฉายแววขึ้นมา การผลิตขนมในปริมาณมากสำหรับโรงแรมขนาดใหญ่นั้นไม่ใช่เรื่องง่าย มันแตกต่างจากการทำขนมในร้านเล็กๆ ของเธออย่างสิ้นเชิง

“ปริมาณและประเภทของขนมที่เราต้องการค่อนข้างเยอะและหลากหลายนะคะคุณน้ำฝน โดยเฉพาะขนมชั้น ข้าวเหนียวสังขยา และตะโก้เผือกหอมค่ะ เราต้องการให้จัดส่งทุกวัน วันละไม่ต่ำกว่า...สองร้อยชิ้นต่อชนิดค่ะ” คุณพิชญ์กล่าวตัวเลขที่ทำให้น้ำฝนถึงกับอึ้งไปชั่วขณะ

สองร้อยชิ้นต่อชนิด! นั่นหมายถึงเกือบพันชิ้นต่อวันสำหรับขนมสามชนิดหลัก ยังไม่รวมขนมอื่นๆ ที่อาจมีการเพิ่มเข้ามาอีกในอนาคต ซึ่งเกินกว่ากำลังผลิตของร้านเธอในปัจจุบันไปมากนัก

“ทางเราเข้าใจค่ะว่านี่อาจจะเป็นปริมาณที่มากสำหรับร้านคุณน้ำฝน แต่เราเล็งเห็นถึงศักยภาพ และพร้อมที่จะสนับสนุนในทุกๆ ด้าน ทั้งเรื่องการจัดหาวัตถุดิบ การลงทุนในอุปกรณ์ที่จำเป็น และการฝึกอบรมพนักงานเพิ่มเติม หากคุณน้ำฝนตกลง เรายินดีที่จะทำสัญญาระยะยาวและเสนอเงื่อนไขที่ดีที่สุดค่ะ” คุณพิชญ์เสริม เหมือนจะอ่านความคิดของน้ำฝนออก

น้ำฝนเงียบไป เธอหลับตาลงชั่วครู่ พยายามประมวลผลข้อมูลมหาศาลที่หลั่งไหลเข้ามาในสมอง ภาพของความสำเร็จที่ยิ่งใหญ่ฉายชัดขึ้นมาในมโนภาพ แต่ในขณะเดียวกัน ภาพของเตาถ่านเก่าๆ ที่เธอหวงแหน ภาพของขนมที่ทำด้วยมือทุกชิ้นด้วยความตั้งใจ ก็ผุดขึ้นมาทับซ้อนกัน

จะทำอย่างไรให้ขนมที่ผลิตในปริมาณมาก ยังคงรักษากลิ่นอายของความเป็น "กลิ่นเตาถ่าน...ไออุ่นความหวัง" เอาไว้ได้ จะทำอย่างไรไม่ให้กลิ่นอายของเตาถ่านและความอบอุ่นจากใจที่ใส่ลงไปในขนมแต่ละชิ้นต้องจางหายไปกับการผลิตแบบอุตสาหกรรม เธอกลัวว่าหากต้องเพิ่มกำลังการผลิตโดยไม่ประนีประนอม อาจทำให้คุณภาพและจิตวิญญาณของขนมเปลี่ยนไป

“คุณน้ำฝนไม่ต้องกังวลนะคะ เราเข้าใจดีว่าคุณให้ความสำคัญกับคุณภาพและเอกลักษณ์ ทางเรายินดีที่จะร่วมมือกับคุณอย่างใกล้ชิด เพื่อให้ขนมยังคงความเป็นคุณน้ำฝนมากที่สุดค่ะ” คุณพิชญ์ย้ำอีกครั้ง

น้ำฝนพยักหน้ารับช้าๆ “ฝนขอเวลาพิจารณาสักวันสองวันได้ไหมคะคุณพิชญ์ นี่เป็นเรื่องใหญ่สำหรับฝนจริงๆ ค่ะ”

“ได้เลยค่ะคุณน้ำฝน ดิฉันจะรอฟังข่าวดีนะคะ” คุณพิชญ์ยิ้มให้ก่อนจะลุกขึ้นจากไป

หลังจากคุณพิชญ์กลับไป น้ำฝนก็ยังคงยืนนิ่งอยู่ตรงนั้น สายตาจับจ้องไปที่เตาถ่านที่ยังคงคุกรุ่นอยู่ด้านหลังร้าน เปลวไฟสีส้มแดงที่ลุกโชนสะท้อนอยู่ในแววตาของเธอ เตาถ่านเหล่านี้คือหัวใจของร้าน คือสิ่งที่ทำให้ขนมของเธอมีรสชาติและกลิ่นอายที่ไม่เหมือนใคร หากจะต้องขยายกำลังการผลิต จะยังใช้เตาถ่านได้ครบทุกกระบวนการอยู่หรือไม่ หรือต้องเปลี่ยนไปใช้เตาแก๊สหรือเตาไฟฟ้าที่สะดวกสบายและเร็วกว่า แต่ไร้ซึ่งจิตวิญญาณ

เธอเดินเข้าไปในครัวที่เพิ่งจะว่างลงหลังจากช่วงเช้าที่วุ่นวาย หยิบขนมเรไรจานเล็กๆ ที่เหลืออยู่เพียงไม่กี่ชิ้นขึ้นมาดู ขนมเรไรเป็นหนึ่งในขนมไทยโบราณที่ต้องใช้ความประณีตบรรจงอย่างสูง ทั้งการบีบแป้งให้เป็นเส้นเล็กๆ เหมือนเส้นไหม การนึ่งให้ได้ความนุ่มพอดี และการราดกะทิอบควันเทียนที่หอมหวน เธอจินตนาการไม่ออกเลยว่าขนมที่ละเอียดอ่อนเช่นนี้จะถูกผลิตในปริมาณมหาศาลได้อย่างไรโดยไม่สูญเสียความวิจิตรไป

“น้าฝนเป็นอะไรไปคะ ดูเครียดๆ” น้องแก้มเดินเข้ามาหา ใบหน้าเล็กๆ เต็มไปด้วยความสงสัย

น้ำฝนยิ้มอ่อนโยนให้หลานสาว “น้ากำลังคิดเรื่องใหญ่ค่ะแก้ม เรื่องที่อาจจะเปลี่ยนร้านของเราไปตลอดกาลเลยก็ได้”

เธอวางขนมเรไรลงบนโต๊ะข้างเอกสารข้อเสนอจากโรงแรม เธอยื่นมือไปสัมผัสแผ่นกระดาษเย็นเฉียบของสัญญา ก่อนจะเลื่อนสายตาไปจับจ้องที่เตาถ่านที่ยังคงอุ่นอยู่ กลิ่นควันถ่านจางๆ ลอยมาแตะจมูก มันคือกลิ่นที่เธอรักและผูกพันที่สุด

จู่ๆ เสียงโทรศัพท์มือถือของเธอก็ดังขึ้น เป็นเบอร์แปลกที่ไม่คุ้นเคย น้ำฝนลังเลอยู่ครู่หนึ่งก่อนจะกดรับสาย

“สวัสดีค่ะ” น้ำฝนกรอกเสียงลงไปในโทรศัพท์

เสียงปลายสายเป็นชายหนุ่ม ฟังดูร้อนรน “คุณน้ำฝนใช่ไหมครับ ผมสมศักดิ์ จากสวนมะพร้าวลุงคำครับ”

น้ำฝนใจหายวาบ สวนมะพร้าวลุงคำคือแหล่งมะพร้าวที่ดีที่สุดที่เธอใช้มาตลอดหลายปี ไม่ว่าจะทำขนมอะไร กะทิจากมะพร้าวสวนลุงคำจะให้รสชาติหอมมันเป็นพิเศษ เธอไม่เคยคิดจะเปลี่ยนแหล่งวัตถุดิบเลย

“ใช่ค่ะ มีอะไรหรือเปล่าคะคุณสมศักดิ์” น้ำฝนถามด้วยน้ำเสียงกังวล

“คือว่า...ตอนนี้เกิดปัญหาใหญ่แล้วครับคุณน้ำฝน พายุฤดูร้อนพัดถล่มสวนเราเมื่อคืนนี้อย่างหนัก ต้นมะพร้าวล้มระเนระนาดไปเกือบครึ่งสวนเลยครับ ผลผลิตเสียหายย่อยยับ ที่แย่ไปกว่านั้นคือ พายุยังทำให้ถนนทางเข้าสวนถูกตัดขาด รถไม่สามารถเข้าไปเก็บและขนมะพร้าวที่เหลืออยู่ได้ในตอนนี้ครับ”

น้ำฝนแทบทรุดตัวลงกับพื้น ความคิดที่ว่าจะผลิตขนมสำหรับโรงแรมหรูยังไม่ทันได้ตัดสินใจดี ปัญหาวิกฤตที่แท้จริงกลับมาเยือนถึงหน้าประตูร้านเสียแล้ว เธอมองดูเอกสารสัญญาที่วางอยู่บนโต๊ะ สลับกับมองไปยังกองมะพร้าวที่เหลืออยู่ไม่มากนักในครัว หัวใจของเธอเหมือนถูกบีบอัดจนแทบแหลกสลาย

“คุณสมศักดิ์คะ...แล้วแบบนี้...” น้ำเสียงของเธอสั่นเครือจนแทบจับใจความไม่ได้ “แล้วแบบนี้...ฉันจะเอามะพร้าวที่ไหนมาทำขนมล่ะคะ”